Μεγάλες Προσωπικότητες στο Σκάκι – Εμμάνουελ Λάσκερ

Ο Εμμάνουελ Λάσκερ γεννήθηκε στο Μπέρλιχεν της Γερμανίας στις 24 Δεκεμβρίου 1868. Έμαθε σκάκι από τον μεγαλύτερο αδελφό του Μπέρτχολντ. Ως παιδί ο Λάσκερ ανέπτυξε ταλέντο τόσο για το σκάκι όσο για τα μαθηματικά. Παρακολούθησε ένα σχολείο στο Βερολίνο για να αναπτύξει το μαθηματικό του ταλέντο και αργότερα πήγε να σπουδάσει μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο του Ερλάγκεν. Έγινε Γκραν Μετρ στο σκάκι το 1889.

250px-Bundesarchiv_Bild_102-14194,_Emanuel_Lasker

Το 1892 είχε την πρώτη σημαντική επιτυχία σ’ ένα μικρό μεν αλλά ισχυρό τουρνουά στο Λονδίνο όπου κέρδισε την πρώτη θέση με μισό πόντο διαφορά από τον δεύτερο Μπλάκμπερν. Τότε ο Λάσκερ έπαιξε ένα ματς εναντίον του Μπλακμπερν και όταν τον νίκησε καθαρά άρχισε να σκέφτεται το ενδεχόμενο να γίνει παγκόσμιος πρωταθλητής. Προσκάλεσε τον Τάρας σε αγώνα μαζί του, αλλά η πρόσκληση αυτή δεν έγινε δεκτή. Ο Τάρας του είπε πως θα’ πρεπε πρώτα να κερδίσει μια σημαντική διοργάνωση. Ο Λάσκερ τότε πήγε στις ΗΠΑ για να αντιμετωπίσει τον γερασμένο πια Στάϊνιτς για το παγκόσμιο πρωτάθλημα. Ο αγώνας διεξήχθη το 1894. Ο Λάσκερ έγινε παγκόσμιος πρωταθλητής στο Μόντρεαλ σε ηλικία 25 ετών με σκορ 10-5 και 4 ισοπαλίες.

Ο Λάσκερ διατήρησε τον τίτλο για 27 χρόνια που αποτελεί ρεκόρ. Ωστόσο, υπήρχαν ακόμη αμφιβολίες για το ποιος ήταν ο καλύτερος παίκτης. Το γενικό αίσθημα ήταν πως με τον Στάϊνιτς στα 58 του έτη, ηλικιωμένο για εκείνη την εποχή, ο Λάσκερ κέρδισε τον παγκόσμιο τίτλο λόγω της μεγάλης ηλικίας που βρισκόταν ο Στάίνιτς. Όπως έλεγε ο Τάρας «Κατά τη γνώμη μου ο αγώνας με τον Στάίνιτς δεν έχει τόση σημασία όση του αποδίδουν. Ο Στάίνιτς είχε γεράσει, και ο παλιός Στάίνιτς δεν είναι πια ο γερασμένος Στάίνιτς». Επίσης το γεγονός πως ο Λάσκερ δεν είχε κερδίσει ποτέ κάποιο σημαντικό τουρνουά πριν απ’ αυτή την ημερομηνία δεν έκαμε την θέση του ως παγκόσμιο πρωταθλητή πιο εύκολη.
Αργότερα την ίδια χρονιά οι πρώτοι 5 του τουρνουά του Χάστιγκς, Πίλσμπερυ, Τσιγκόριν, Λάσκερ, Τάρας και Στάϊνιτς προκλήθηκαν να αγωνιστούν σε τουρνουά στην Αγία Πετρούπολη ώστε να επιλυθεί το ζήτημα. Ο Τάρας ωστόσο δεν μπορούσε να αγωνιστεί λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων. Ο Λάσκερ ήταν ο καθαρός νικητής με διαφορά δύο πόντων και ο Στάϊνιτς ήρθε δεύτερος. Στη επανάληψη του ματς στη Μόσχα για τον παγκόσμιο τίτλο το 1896 ο Λάσκερ κέρδισε τον Στάίνιτς με σκορ 10-2 και 5 ισοπαλίες. Τα εντυπωσιακά αποτελέσματα του Λάσκερ δεν άφηναν αμφιβολία σε κανέναν για το ποιος ήταν ο αληθινός παγκόσμιος πρωταθλητής.

Ο Λάσκερ απαιτούσε πάντα υψηλά ποσά για να συμμετέχει σε αγώνες. Μολαταύτα, και παρά τις προσπάθειες του, οι μεγάλοι μετρ του σκακιού εξακολουθούσαν να πεθαίνουν μέσα στη φτώχεια. Αυτό του προκάλεσε απογοήτευση για το παιχνίδι και το 1920, αφού συμφώνησε να υπερασπιστεί τον τίτλο του εναντίον του Καπαμπλάνκα, αποφάσισε πως η καρδιά του δεν ήταν πια αφοσιωμένη στο παιχνίδι και μετά από 14 παιχνίδια ο Λάσκερ παραιτήθηκε λόγω προβλημάτων υγείας και επέστρεψε στην Ευρώπη αφήνοντας πια για τα καλά το σκάκι.

Το σκάκι δεν ήταν ποτέ η κύρια καριέρα του Λάσκερ, και όσο διαρκούσε η βασιλεία του ως παγκόσμιος πρωταθλητής, ασχολιόταν συστηματικά με τα άλλα ενδιαφέροντα του, τα μαθηματικά και τη φιλοσοφία. Μετά τον αγώνα για το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα επέστρεψε στα ακαδημαϊκά του ενδιαφέροντα και έπαιζε μπριτζ σε διεθνές επίπεδο. Τελικά η Νέα Υόρκη έγινε η κατοικία του όπου και πεθαίνε το 1941 σε ηλικία 72 ετών.

Η αγωνιστική φιλοσοφία του Λάσκερ:

Ο Λάσκερ αντιπροσώπευε τον σύνδεσμο ανάμεσα στον Στάίνιτς και τον σύγχρονο κόσμο του σκάκι. Εξασφάλισε έτσι ώστε οι αρχές του Στάϊνιτς να βρουν την μέγιστη ανταμοιβή. Μαζί με τον Στάίνιτς συνέβαλε στην καθιέρωση του παιχνιδιού θέσεων, οδηγώντας το παιχνίδι σε νέα ύψη.

Ο Λάσκερ δίδασκε τους παίκτες να σέβονται τον ψυχολογικό παράγοντα στο σκάκι: πχ θα έβαζε σε πειρασμό αμυντικογενείς παίκτες να του επιτεθούν, θα δημιουργούσε ένα τακτικό ασαφές κλίμα για τους αντιπάλους του που αρέσκονταν σε παιχνίδι θέσεων.Ο Λάσκερ εναντιωνόταν στις απόψεις του Τάρας που δίδασκε την «ορθή» και «τέλεια» φιλοσοφία πάνω στην σκακιέρα. Υποστήριζε αντίθετα πως τo σκάκι ήταν πάρα πολύ πολύπλοκο για τον άνθρωπο. Έτσι γι’ αυτόν η έννοια της «αποτελεσματικότητας» είχε μεγαλύτερη αξία από την αναζήτηση της «ορθότητας», μια και η δεύτερη ήταν αδύνατο οι άνθρωποι να την αποκτήσουν ποτέ. Είχε μια βαθιά κατανόηση των ορίων μεταξύ της απέλπιδος θέσης και της δύσκολης θέσης χρησιμοποιώντας την τελευταία ως ψυχολογικό όπλο εναντίον των κατάλληλων γι’ αυτό αντιπάλων του.Ο Λάσκερ δεν ήταν θεωρητικός του ανοίγματος. Αυτό είναι καλό μάθημα για μας, αφού η απομνημόνευση χιλιάδων κινήσεων κατά το άνοιγμα δεν προσφέρουν τίποτα αν απουσιάζει η κατανόηση των θεμελιωδών αρχών του ανοίγματος.

Ο Λάσκερ δεν ήταν μόνο ένας μεγάλος σκακιστής αλλά ένα πολύπλευρο πνεύμα με σημαντική συνεισφορά στη φιλοσοφία και τα μαθηματικά. Στο βιβλίο “Emmanuel Lasker, The Life of a chess master”, ο μεγάλος Αλμπερτ Αϊνστάϊν προλογίζει ως εξής: «Ο Λάσκερ ήταν αναμφισβήτητα ένας από τους σημαντικότερους ανθρώπους που γνώρισα στη διάρκεια της ωρίμανσης της ζωής μου». Ο Λάσκερ έλεγε πως το σκάκι δεν ήταν απλά ένα παιχνίδι γνώσεων κάποιων βιβλίων γύρω απ’ αυτό αλλά αντιπροσώπευε μια μάχη ανάμεσα σε δύο πρόσωπα, και επομένως ήταν αναγκαία η κατανόηση του στυλ και της ψυχολογίας του αντιπάλου.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *