Μεγάλες Προσωπικότητες στο Σκάκι – Γκάρι Κασπάροφ

grrefsdkoaperog000.medium

Ο  Γκάρι Κασπάροφ γεννήθηκε με το όνομα Γκάρι Βαϊνστάιν στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν  από Εβραίο πατέρα και Αρμένια μητέρα. Πρωτοξεκίνησε να μελετάει σκάκι σοβαρά όταν ήλθε σε επαφή με ένα σκακιστικό πρόβλημα που είχαν φτιάξει οι γονείς του και το οποίο κατάφερε να λύσει. Ο πατέρας του πέθανε από λευχαιμία όταν εκείνος ήταν 7 ετών και κατόπιν υιοθέτησε το επίθετο της μητέρας του, μόλις του το επέτρεψε ο νόμος στην ηλικία των 12. Η μητέρα του Κλάρα είναι Αρμένια και το επίθετό της είναι «Κασπαριάν». «Κασπάροφ» είναι η ρωσοποιημένη εκδοχή του επιθέτου αυτού.

Ο Κασπάροφ σπούδασε στο σκακιστικό σχολείο του Μιχαήλ Μποτβίνικ. Σε ηλικία 13 ετών κέρδισε το Σοβιετικό Πρωτάθλημα Νέων στην Τιφλίδα το 1976 πετυχαίνοντας 7 στους 9 πόντους (κάθε νίκη είναι πόντος, ισοπαλία 0.5 και η ήττα 0, από τους 9 δηλαδή βαθμούς που θα μπορούσε να κερδίσει από 9 παρτίδες, κέρδισε 7) κάτι το οποίο επανέλαβε την επόμενη χρονιά, με σκορ 8,5/9.

Το 1978 ο Κασπάροφ συμμετείχε στο τουρνουά εις μνήμην του σκακιστή Σοκόλσκι στο Μινσκ. Είχε λάβει ειδική πρόσκληση για να συμμετάσχει, αλλά αυτό δεν τον εμπόδισε να βγει και πάλι πρώτος και να γίνει μαιτρ. Ο Κασπάροφ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι το τουρνουά αυτό απετέλεσε σημείο καμπής στη ζωή του και τον έπεισε να ακολουθήσει το σκάκι ως το επάγγελμά του. «Θα θυμάμαι το Τουρνουά Σοκόλσκι μέχρι να πεθάνω», έγραψε. Έχει δηλώσει επίσης ότι μετά από την επιτυχία του αυτή, πίστεψε ότι θα μπορούσε πλέον να διεκδικήσει επί ίσοις όροις το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα.

Ο Κασπάροφ ανέβηκε γρήγορα στη λίστα της FIDE. Αρχής γενομένης μίας αβλεψίας της Ρωσικής Σκακιστικής Ομοσπονδίας, ο Γκάρι Κασπάροφ συμμετείχε σε ένα τουρνουά γκρανμαίτρ στην Μπάνια Λούκα παρόλο που ο ίδιος δεν είχε ακόμη τον τίτλο αυτό (η ομοσπονδία νόμιζε λανθασμένα ότι επρόκειτο για τουρνουά νέων). Το αποτέλεσμα αυτού του τουρνουά υψηλού επιπέδου ήταν η ανάδειξη του Κασπάροφ με προσωρινό βαθμό ΕΛΟ 2595, αρκετό για να τον εκτοξεύσει στη λίστα με τους κουρυφαίους σκακιστές.

Το επόμενο έτος, 1980, κέρδισε το Παγκόσμιο Σκακιστικό Πρωτάθλημα Νέων στο Ντόρτμουντ της Δυτικής Γερμανίας.

Ο Κασπάροφ ήθελε να αναμετρηθεί με τον παγκόσμιο πρωταθλητή Ανατόλι Κάρποφ, ο οποίος ήταν ισχυρά ευνοούμενος από τη Ρωσική Σκακιστική Ομοσπονδία. Ο Κασπάροφ θα έπρεπε βεβαίως να περάσει πρώτα μέσα από το Τουρνουά των Υποψηφίων για να προκριθεί.

Η πρώτη του αναμέτρηση στο Τουρνουά των Υποψηφίων ήταν εναντίον του Αλεξάντρ Μπελιάφσκι, από τον οποίον ο Κασπάροφ βγήκε απρόσμενα κερδισμένος, καθώς ο Μπελιάφσκι ήταν ένας εξαιρετικά δυνατός αντίπαλος. Πολιτικές παρεμβάσεις απείλησαν την επόμενη αναμέτρηση του Κασπάροφ εναντίον του Βίκτωρ Κορτσνόι, η οποία είχε προγραμματιστεί να διεξαχθεί στην Πασαντένα, Καλιφόρνια. Ο Κορτσνόι αυτομόλησε από τη Ρωσία στα τέλη της δεκαετίας του 1970, και την εποχή εκείνη ήταν ο δυνατότερος παίκτης εκτός ΕΣΣΔ. Διάφοροι πολιτικοί «ελιγμοί» παρεμπόδισαν τον Κασπάροφ να παίξει ενάντια στον Κορτσνόι, ώστε αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την αναμέτρηση. Το ζήτημα επιλύθηκε με την άδεια του Κορτσνόι να γίνει η αναμέτρηση στο Λονδίνο, όπου ο Κασπάροφ κέρδισε.

Η τελευταία αναμέτρηση Υποψηφίων του Κασπάροφ ήταν εναντίον του αναγεννημένου Βασίλι Σμισλόφ (ο οποίος στον προηγούμενο γύρο είχε φέρει ισοπαλία 7-7 εναντίον του Ρόμπερτ Χίμπνερ και προκρίθηκε στην κλήρωση). Ο Σμισλόφ ήταν ο έβδομος παγκόσμιος πρωταθλητής το 1957, αλλά τα επόμενα χρόνια η ενεργητικότητά του στη σκακιέρα είχε μειωθεί δραματικά. Ο Κασπάροφ κέρδισε εκ νέου.

Η αναμέτρηση για το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 1984 μεταξύ του Ανατόλι Κάρποφ και του Γκάρι Κασπάροφ πέρασε από πολλά σκαμπανεβάσματα έχοντας τελικά και το πιο αμφισβητούμενο τέλος που συνέβη ποτέ σε σκακιστική αναμέτρηση. Ο Κάρποφ ξεκίνησε σε πολύ καλή φόρμα και μέσα στις πρώτες δώδεκα παρτίδες ο Κασπάροφ βρέθηκε πίσω στο σκορ με 4-0. Σύμφωνα με τους κανόνες της αναμέτρησης, νικητής – άρα και παγκόσμιος πρωταθλητής – θα αναδεικνύοταν ο πρώτος που θα έφτανε στις έξι νίκες. Διάφοροι παίκτες εξέφρασαν τη γνώμη ότι ο Κασπάροφ θα συντριφθεί με 6-0 μέσα στις πρώτες 18 παρτίδες.

grrefsdkoaperog1

Για τον Κάρποφ, το μέχρι στιγμής αποτέλεσμα «εξόρκιζε» μέχρι ενός σημείου το φάντασμα των εντυπωσιακών αποτελεσμάτων του Μπόμπι Φίσερ στο τουρνουά υποψηφίων του 1970, ενώ θα εδραίωνε τον Κάρποφ στη θέση του πραγματικού Παγκόσμιου Πρωταθλητή.

Ο Κασπάροφ έπεσε με τα μούτρα στη δουλειά παίρνοντας έμπνευση από έναν Ρώσο ποιητή πριν από κάθε παιχνίδι και κράτησε τον Κάρποβ για τις επόμενες 17 παρτίδες επιτυγχάνοντας συνεχείς ισοπαλίες. Ο Κάρποφ όμως την κατάλληλη στιγμή έκανε και μία πέμπτη νίκη η οποία ακολουθήθηκε από μία ακόμη σειρά ισοπαλιών, έως την 32η παρτίδα, στην οποία ο Κασπάροφ πέτυχε την πρώτη του νίκη έναντι του Παγκόσμιου Πρωταθλητή.

Στο σημείο αυτό, ο Κάρποφ, δώδεκα χρόνια μεγαλύτερος από τον Κασπάροφ, είχε φτάσει ένα βήμα πριν την εξάντληση και δεν έμοιαζε με τον παίκτη που είχε ξεκινήσει την αναμέτρηση. Μετά από μερικές παρτίδες, ο Κασπάροφ κέρδισε άλλες δύο φορές φέρνοντας το σκορ στο 5-3 υπέρ του Κάρποφ. Τότε, ο πρόεδρος της FIDE, Φλορένσιο Καμπομάνες έθεσε πρόωρο τέλος στην αναμέτρηση ανακοινώνοντας ότι το ματς θα επαναληφθεί εκ του μηδενός μετά από μερικούς μήνες.

Η πρόωρη λήξη της αναμέτρησης αμφισβητήθηκε έντονα. Στη συνέντευξη τύπου στην οποία ανακοίνωσε την απόφασή του, ο Καμπομάνες δικαιολογήθηκε επικαλούμενος την άσχημη υγεία των δύο παικτών, αποτέλεσμα της μεγάλης διάρκειας της αναμέτρησης, παρόλο που και ο Κάρποφ και ο Κασπάροφ δήλωσαν ότι προτιμούσαν να συνεχιστεί μέχρι τέλους το παιχνίδι. Κατά τη διάρκεια της αναμέτρησης, ο Κάρποφ είχε χάσει 10 κιλά και είχε νοσηλευτεί στο νοσοκομείο αρκετές φορές. Όμως, η υγεία του Κασπάροφ παρέμενε εξαιρετική, ενώ ο ίδιος ήταν χολωμένος για την απόφαση του Καμπομάνες ρωτώντας τον για ποιον λόγο σταματάει το ματς από τη στιγμή που και οι δύο παίκτες επιθυμούσαν τη συνέχισή του. Ήταν προφανές ότι ο Κασπάροφ έχοντας κερδίσει τις τελευταίες δύο παρτίδες πριν τη διακοπή, ένιωθε ότι πλέον είχε αποκτήσει το ψυχολογικό πλεονέκτημα και ήταν φαβορί να κερδίσει την αναμέτρηση, παρόλο το 5-3 υπέρ του Κάρποφ. Εμφανιζόταν να είναι πιο υγιής από τον Κάρποφ και στις τελευταίες παρτίδες φαινόταν να παίζει καλύτερο σκάκι από τον αντίπαλό του.

Αυτή ήταν η πρώτη, και μοναδική μέχρι σήμερα, αναμέτρηση για το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα η οποία διεκόπη χωρίς αποτέλεσμα. Οι σχέσεις του Κασπάροφ με τον Καμπομάνες και την FIDE ψυχράνθηκαν σε μεγάλο βαθμό και η μεταξύ τους βεντέτα θα έφτανε στο αποκορύφωμα το 1993 με την πλήρη αποχώρηση του Κασπάροφ από την FIDE.

Η δεύτερη αναμέτρηση Κάρποφ-Κασπάροφ το 1985 θα διαρκούσε 24 παρτίδες. Ο πρώτος παίκτης που θα συγκέντρωνε 12,5 πόντους θα έπαιρνε τον τίτλο (σε περίπτωση ισοπαλίας 12-12, ο Κάρποφ θα διατηρούσε τον τίτλο). Ο Κασπάροφ έδειξε ότι είχε πάρει πολύτιμα μαθήματα από την προηγούμενη αναμέτρηση, και παρόλο που ακόμα και στα «ψιλά γράμματα» η μονομαχία ήταν σχεδόν ισόπαλη, κάποιες εντυπωσιακές παρτίδες του Κασπάροφ με τη Σικελική άμυνα του χάρισαν τελικά τον τίτλο, μόλις στα 22 του χρόνια, και με τελικό αποτέλεσμα 13-11. Αυτό κατέρριπτε το ρεκόρ του Μιχαήλ Ταλ ο οποίος ήταν 23 ετών όταν κέρδισε τον Μποτβίνικ το 1960.

grrefsdkoaperog15

Ο Κασπάροφ εδραίωσε την αυθεντία του στην κορυφή της διεθνούς σκακιστικής λίστας έπειτα από πολύ καλές επιδόσεις σε επακόλουθα διεθνή τουρνουά, αλλά και της επιτυχούς υπεράσπισης του τίτλου του (τρις) απέναντι στον μεγάλο του αντίπαλο Κάρποφ.

Αυτό διήρκεσε έως το 1993, οπότε και προκρίθηκε ένας νέος διεκδικητής του τίτλου μέσω του κύκλου των Υποψηφίων. Ο παγκόσμιος πρωταθλητής και ο διεκδικητής Βρετανός Νάιτζελ Σορτ αποφάσισαν να διεξαγάγουν την αναμέτρηση εκτός της δικαιοδοσίας της FIDE, υπό την αιγίδα ενός άλλου οργανισμού τον οποίο δημιούργησε ο Γκάρι Κασπάροφ με την ονομασία Επαγγελματική Σκακιστική Ένωση (PCA). Αυτό ήταν και το χρονικό σημείο όπου και ξεκίνησε η μεγάλη ρήξη στη σειρά των Παγκοσμίων Πρωταθλητών.

Ο Κασπάροφ και ο Σορτ απεβλήθησαν από τη FIDE, και διεξήγαγαν την αναμέτρηση στο Λονδίνο με αρκετά υψηλό χρηματικό έπαθλο, το οποίο ο Κασπάροφ κέρδισε αρκετά πειστικά. Η FIDE διοργάνωσε ματς Παγκοσμίου Πρωταθλήματος μεταξύ του ηττημένου του τελικού των Υποψηφίων, Ολλανδού Γιαν Τίμαν και του προηγούμενου παγκοσμίου πρωταθλητή Κάρποφ, το οποίο κέρδισε ο Κάρποφ. Ο Νάιτζελ Σορτ είχε κερδίσει και τους δύο αυτούς παίκτες στους αγώνες Υποψηφίων προτού αντιμετωπίσει τον Κασπάροφ. Έτσι ο Κασπάροφ έγινε κάτοχος του τίτλου του Παγκοσμίου Πρωταθλητή PCA, και ο Κάρποφ κάτοχος του τίτλου του Παγκοσμίου Πρωταθλητή FIDE.

Ο Κασπάροφ υπερασπίστηκε τον τίτλο του το 1995 απέναντι στον Ινδό σκακιστικό αστέρα Βισβανάθαν Ανάντ, λίγο πριν η PCA καταρρεύσει όταν η Intel, μία από τους μεγαλύτερους υποστηρικτές της, απέσυρε τη χορηγία της.

Ο Κασπάροφ προσπάθησε να οργανώσει ένα άλλο ματς για το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα, υπό την αιγίδα ενός ακόμα οργανισμού, της Παγκόσμιας Σκακιστικής Ένωσης (WCA) με τον οργανωτή του φημισμένου σκακιστικού τουρνουά Λινάρες, Ρεντέρο. Με σκοπό να καθοριστεί ο διεκδικητής του τίτλου, ο Αλεξέι Σίροφ και ο Βλαντίμιρ Κράμνικ αναμετρήθηκαν σε ματς υποψηφίων, το οποίο ο Σίροφ κέρδισε αναπάντεχα. Παρόλα αυτά, η WCA κατέρρευσε όταν ο Ρεντέρο παραδέχθηκε ότι οι απαιτούμενοι χρηματικοί πόροι δεν είχαν υπάρξει ποτέ.

Αυτό άφησε τον Κασπάροφ χωρίς χρήματα, αλλά ακόμη ένας οργανισμός παρενέβη, η BrainGames.com υπό την προεδρία του Ρέιμοντ Κιν (ο οποίος ήταν αναμεμειγμένος στο να φέρει τον Κασπάροφ στο Λονδίνο για την αναμέτρηση με τον Κορτσνόι, στο μισό της πρώτης αναμέτρησης Κασπάροφ-Κάρποφ, και στο ματς της PCA μεταξύ Κασπάροφ-Σορτ). Δεν κατέστη δυνατόν να κανονιστεί ματς με τον Σίροφ, ενώ οι συνομιλίες με τον Ανάντ απέβησαν άκαρπες. Έτσι, κανονίστηκε ότι διεκδικητής του τίτλου θα ήταν ο Κράμνικ.

Η αναμέτρηση Κασπάροφ-Κράμνικ έλαβε χώρα στο Λονδίνο κατά τη διάρκεια του δευτέρου μισού του 2000. Ένας άρτια προετοιμασμένος Κράμνικ εξέπληξε τον Κασπάροφ και κέρδισε την κρίσιμη 2η παρτίδα έναντι στην Άμυνα Γκρίνφελντ του Κασπάροφ, αφού ο Κασπάροφ είχε χάσει αρκετές ευκαιρίες για ισοπαλία σε φινάλε με αξιωματικούς αντιθέτων χρωμάτων. Ο Κασπάροφ διέπραξε μια σοβαρή αβλεψία στην 10η παρτίδα με την Νιμζοϊνδική Άμυνα, την οποία ο Κράμνικ εκμεταλλεύτηκε και πήρε τη νίκη σε 25 κινήσεις. Ως λευκός, ο Κασπάροφ δεν μπόρεσε να λυγίσει την παθητική, αλλά στιβαρή Άμυνα του Βερολίνου της Ισπανικής παρτίδας, και έτσι ο Κράμνικ κατάφερε να αποσπάσει ισοπαλίες σε όλες τις παρτίδες που είχε τα μαύρα κομμάτια. Ο Κράμνικ κέρδισε το ματς με 8,5-6,5, και για πρώτη φορά σε 15 χρόνια, ο Κασπάροφ δεν ήταν πλέον ο Παγκόσμιος Πρωταθλητής. Ήταν ο πρώτος παίχτης από το 1921, οπότε και ο Λάσκερ έχασε από τον Καπαμπλάνκα, ο οποίος έχασε σε ματς για το παγκόσμιο πρωτάθλημα χωρίς να κάνει ούτε μία νίκη.

grrefsdkoaperog7

Μετά τη νίκη του στο διάσημο σκακιστικό τουρνουά του Λινάρες για ένατη φορά, ο Κασπάροφ ανακοίνωσε στις 10 Μαρτίου 2005 την αποχώρησή του από το αγωνιστικό σκάκι. Ο λόγος τον οποίο επικαλέστηκε ήταν η έλλειψη προσωπικών στόχων στο σκάκι (είχε δηλώσει όταν κέρδισε το ρωσικό σκακιστικό πρωτάθλημα το 2004 ότι αυτός ήταν και ο τελευταίος μεγάλος τίτλος τον οποίο κέρδισε καθαρά), εκδήλωσε δε την απογοήτευσή του για την αποτυχία επανένωσης των παγκοσμίων πρωταθλημάτων.

Ο Κασπάροφ δήλωσε ότι μπορεί να συμμετάσχει σε ορισμένους αγώνες ράπιντ (ταχύ σκάκι) για καθαρή ψυχαγωγία, αλλά ότι σκοπεύει να αφιερώσει περισσότερο χρόνο στα βιβλία του (δηλαδή τη σειρά βιβλίων του με τίτλο My Great Predecessors , καθώς και ένα βιβλίο στη σύνδεση μεταξύ των διαδικασιών λήψεως αποφάσεων στο σκάκι και άλλων πτυχών της ζωής), και ότι θα συνεχίσει να συμμετάσχει ενεργά στη ρωσική πολιτική σκηνή, η οποία, κατά τα λεγόμενά του, «προχωρεί προς λανθασμένο δρόμο». Ο Κασπάροφ ήταν ανοιχτά επικριτικός προς τον τέως πρόεδρο και νυν πρωθυπουργό της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν.

Ο πάντα πολιτικοποιημένος Γκάρι Κασπάροφ λειτουργεί μετά το 2005 ως πολιτικός ακτιβιστής και γίνεται συχνά πρωτοσέλιδο για την αντιπολιτευτική δράση του στη διακυβέρνηση Πούτιν. Τη χρονιά που σταμάτησε μάλιστα τις αγωνιστικές του εμφανίσεις, ίδρυσε μια πολιτική οργάνωση, την United Civil Front, για να μιλήσει για όλα τα καυτά θέματα της ρωσικής ατζέντας, ενώ το 2006 έγινε ένας από τους κύριους αντιπολιτευτικούς μοχλούς της ρωσικής κυβέρνησης, ως το πλέον προβεβλημένο μέλος του αντικυβερνητικού συνασπισμού Other Russia

Τον ακτιβιστή Κασπάροφ τον βλέπουμε σήμερα συχνά σε διαδηλώσεις και πορείες ως μια από τις πιο δυνατές φωνές της Ρωσίας, ενώ παράλληλα δεν έχει σταματήσει ποτέ να προωθεί την αγάπη για το σκάκι, μέσα κυρίως από το δεύτερο σωματείο του, το Kasparov Chess Foundation.

Κασπἀροφ και Υπολογιστές

Τον Φεβρουάριο του 1996 στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ, ο σκακιστικός υπολογιστής της IBM Ντιπ Μπλου (Deep Blue) κέρδισε τον Κασπάροφ σε παρτίδα υπό κανονικές συνθήκες χρόνου, Ντιπ Μπλου – Κασπάροφ, 1996, Παρτίδα 1. Όμως ο Κασπάροφ επανήλθε κάνοντας 3 νίκες και 2 ισοπαλίες κερδίζοντας καθαρά την αναμέτρηση αυτή.

Στην πολυσυζητημένη ρεβάνς τον Μάιο του 1997 στη Νέα Υόρκη των ΗΠΑ, μια βελτιωμένη έκδοση του Ντιπ Μπλου κέρδισε τον Κασπάροφ σε ένα ματς έξι παρτίδων με σκορ 3,5-2,5 (2 νίκες ο Ντιπ Μπλου, 1 ο Κασπάροφ και 3 ισόπαλες παρτίδες). Αυτή ήταν και η πρώτη φορά που υπολογιστής είχε κερδίσει ποτέ σε ματς παγκόσμιο πρωταθλητή. Η διάσημη αυτή αναμέτρηση περιγράφεται στο βραβευμένο ντοκιμαντέρ με τίτλο, Game Over: Kasparov and the Machine.

grrefsdkoaperog8

Στον Κασπάροφ έχει χρεωθεί η ανακάλυψη του προηγμένου σκακιού (Advanced Chess) το 1998, ως μιας νέας μορφής σκακιού όπου άνθρωπος και υπολογιστής ενώνουν τις δυνάμεις τους και παίζουν έναντι ομοίου αντιπάλου.

Τον Νοέμβριο του 2003 συμμετείχε σε ένα ματς τεσσάρων παρτίδων εναντίον του σκακιστικού προγράματος X3D Φριτς (X3D Fritz), το οποίο φέρεται να είχε εκτιμώμενη βαθμολογία ΕΛΟ 2807. Οι παρτίδες παίχτηκαν σε μια εικονική σκακιέρα με τη χρήση τρισδιάστατων γυαλιών και ενός συστήματος αναγνώρισης φωνής. Μετά από μία νίκη έκαστος και δύο ισοπαλίες, το Παγκόσμιο Σκακιστικό Πρωτάθλημα X3D Ανθρώπου έναντι Μηχανής έληξε ισόπαλο. Για το αποτέλεσμα αυτό, ο Κασπάροφ έλαβε 175.000 δολλάρια, καθώς και ένα βραβείο από χρυσό. Ο Κασπάροφ δεν σταμάτησε να κριτικάρει τον εαυτό του για την αβλεψία του στη δεύτερη παρτίδα η οποία του κόστισε έναν ολόκληρο πολύτιμο βαθμό. Ένιωθε ότι γενικά είχε παίξει καλύτερα από τη μηχανή. «Έκανα μόνο ένα σφάλμα, αλλά δυστυχώς το σφάλμα αυτό μου κόστισε την παρτίδα».

grrefsdkoaperog100

Η “Αθανατη Παρτίδα” του Κασπάροφ

Η παρτίδα Κασπάροφ – Τοπάλοφ στο τουρνουά Κόρους στο Βάικ Άαν Ζέε της Ολλανδίας το 1999 χαρακτηρίζεται από έναν από τους καλύτερους συνδυασμούς του.

 

Μεγάλες Προσωπικότητες στο Σκάκι – Ανατόλι Κάρποβ

Ο Ανατόλι Γεβγκένιεβιτς Κάρποφ (23 Μαΐου 1951- ) είναι Ρώσος συγγραφέας, πολιτικός και γκρανμαίτρ στο σκάκι, καθώς και ο δωδέκατος Παγκόσμιος Πρωταθλητής Σκακιού.

220px-Karpov,_Anatoly_(Flickr)

Ήταν ο επίσημος παγκόσμιος πρωταθλητής από το 1975 – 1985, όταν και νικήθηκε από τον Γκάρι Κασπάροβ. Έπαιξε τρεις αγώνες ενάντια στον Κασπάροβ για τον τίτλο (1986-1990), πριν ξαναγίνει  Παγκόσμιος Πρωταθλητής όταν ο Κασπάροβ αποχώρησε από τις διοργανώσεις της FIDE το 1993. Κατείχε τον τίτλο μέχρι το 1999, οπότε και παραιτήθηκε  σε ένδειξη διαμαρτυρίας κατά της FIDE και τους νέους κανονες του πρωταθλήματος. Για δεκαετίες υπήρξε μεταξύ της ελίτ του σκακιστικού κόσμου, και  θεωρείται από πολλούς ως ένας από τους μεγαλύτερους παίκτες όλων των εποχών.
Οι επιτυχίες του σε τουρνουά περιλαμβάνουν πάνω από 160 πρώτες θέσεις! Κορυφαία Elo βαθμολογία του 2780! και 90 στο σύνολο μήνες στο νούμερο ένα στον κόσμο.

Έμαθε να παίζει σκάκι στην ηλικία των τεσσάρων και έγινε υποψήφιος Μάστερ από έντεκα ετών. Στα δώδεκα, έγινε δεκτός στη φημισμένη σχολή σκακιού του Mikhail Botvinnik. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα ο Κάρποβ να βελτιωθεί τόσο γρήγορα ώστε να γίνει  ο νεαρότερος Σοβιετικός Εθνικός Μάστερ στην ιστορία στην ηλικία των 15 το 1966.

Το 1967, κέρδισε το ετήσιο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Νέων στο Groningen. Την ίδια χρονιά κέρδισε χρυσό μετάλλιο στο γυμνάσιο, και μπήκε στο  Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας το 1968 για να μελετήσει τα μαθηματικά.

Το 1969, ο Κάρποβ έγινε ο πρώτος παίκτης μετά τον Spassky (1955) που κέρδισε το  Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Νέων, σκοράροντας ένα αήττητο 10/11 στον τελικό στη Στοκχόλμη. Το 1970, έφτασε στην τέταρτη θέση στο διεθνές τουρνουά του Καράκας της Βενεζουέλα, και του απονεμήθηκε ο τίτλος του Grandmaster.

To 1971 κέρδισε το Αλιέχιν Memorial στη Μόσχα στην πρώτη του σημαντική νίκη ως ενήλικας. Το 1973, τερμάτισε δέυτερος στο πρωτάθλημα της ΕΣΣΔ και μοιράστηκε την πρώτη θέση  με τον Βίκτορ Κορτσνόϊ στο τουρνουά του Λένιγκραντ.
Το 1974 στους αγώνες των Υποψηφίων, προκρίνεται και είναι αυτός που θα αμφισβητήσει τον παγκόσμιος πρωταθλητή, Μπόμπι Φίσερ.
Αν και ένας αγώνας του παγκοσμίου πρωταθλήματος μεταξύ Κάρποβ και ο Φίσερ ήταν πολυαναμενόμενος, αυτό δεν έγινε ποτέ. Ο Fischer επέμεινε ότι στο ματς νικητής θα είναι ο πρώτος με δέκα νίκες (χωρίς να υπολογίζουμε ισοπαλίες), αλλά ότι ο πρωταθλητής θα διατηρήσει το στέμμα αν το αποτέλεσμα ήταν  9-9. Η Διεθνής Σκακιστική Ομοσπονδία, αρνήθηκε να επιτρέψει αυτήν την προϋπόθεση, και μετά την παραίτηση του Fischer  στις 27 Ιουνίου 1975, έχασε το στέμμα του.
Ο Karpov αργότερα προσπάθησε να δημιουργήσει ένα άλλο αγώνα με τον Fischer, αλλά όλες οι διαπραγματεύσεις ναυάγησαν. Ο Garry Kasparov υποστήριξε ότι ο Κάρποβ θα είχε καλές πιθανότητες σε έναν αγώνα ενάντι στον Αμερικάνο, επειδή είχε κερδίσει πειστικά τον  Spassky και είχε φέρει μια νέα, σκληρά επαγγελματική τακτική στο σκάκι   ενώ Φίσερ είχε μείνει ανενεργός για περίοδο τριών ετών.
anatoly-karpov
Αποφασισμένος να αποδείξει τον εαυτό του ως νόμιμο πρωταθλητή, ο Κάρποβ συμμετείχε σχεδόν σε κάθε μεγάλο τουρνουά για τα επόμενα δέκα χρόνια. Ο ίδιος κέρδισε πειστικά το πολύ ισχυρό τουρνουά του Μιλάνου το 1975, και κατέκτησε τον πρώτο εκ των τριών σοβιετικών τίτλων το 1976. Δημιούργησε μάλιστα ενα τρομέρο σερί κερδισμένων τουρνουά ενάντια στους ισχυρότερους παίκτες στον κόσμο. Ο Karpov κατείχε το ρεκόρ για τις περισσότερες συνεχόμενες νίκες τουρνουά (εννέα) μέχρι που αυτό γκρεμίστηκε από τον Γκάρι Κασπάροβ (14).

Ο Karpov αντιπροσώπευσε  την Σοβιετική Ένωση σε έξι σκακιστικές ολυμπιάδες, στο σύνολο των οποίων η ΕΣΣΔ κέρδισε το χρυσό μετάλλιο ὢς ομάδα. 


Ο Κάρποβ είχε εδραιώσει τη θέση του ως καλύτερος παίκτης στον κόσμο την εποχή που ο Garry Kasparov έφτασε στη σκηνή. Παρέμεινε
ένας σοβαρός αντίπαλος (# 2 παγκοσμίως) μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Πάλεψε με τον Κασπάροβ σε τρεις αγώνες του παγκοσμίου πρωταθλήματος το 1986 (που πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο και Λένινγκραντ), 1987 (πραγματοποιήθηκε στη Σεβίλλη), και το 1990 (που πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη και Λυών). Και στους τρεις αγώνες ήταν πολύ κοντά: τα αποτελέσματα ήταν 11½ να 12½ (4 -5 = 15), 12-12 (4 -4 = 16), και 11½ να 12½ (3 -4 = 17) και είχε πιθανότητες νίκης μέχρι τα τελευταία παιχνίδια.
Σε πέντε αγώνες παγκοσμίου πρωταθλήματος , ο Κάρποβ σημείωσε 19 νίκες, 21 απώλειες, και 104 ισοπαλίες σε 144 παιχνίδια.
Ο Karpov έχει χαρακτηριστικά δηλώσει ότι αν είχε την ευκαιρία να παίξει τον Fischer για το στέμμα στα είκοσί του, θα μπορούσε να ήταν πολύ καλύτερος παίκτης.

Το 1992, ο Κάρποβ έχασε στον Αγώνα των Υποψηφίων ενάντια στο Νάιτζελ Σορτ. Αλλά το 1993, ο Κάρποβ επανήλθε στον τίτλο του Παγκόσμιου Πρωταθλητή FIDE όταν ο Κασπάροβ αποχώρησε από τις διοργανώσεις της FIDE.

Η επόμενη σημαντική συνάντηση του Κασπάροβ και Κάρποβ ήταν σκακιστικό τουρνουά του 1994 Linares. Η τελική κατάταξη εκείνου του τουρνουά ήταν: Karpov, Kasparov, Shirov, Bareev, Κramnik, Lautier, Anand, Κamski, Τοpalov, Ivanchuk, Gelfand, Illescas, Judit Polgár και Beliavsky με μέση βαθμολογία Elo του 2685, το υψηλότερο εκείνη την εποχή, καθιστώντας το ως το κορυφαίο τουρνουά που έγινε ποτέ.

Εντυπωσιασμένος από τη δύναμη του τουρνουά, ο Κασπάροβ είχε πει αρκετές ημέρες πριν από το τουρνουά πως ο νικητής θα μπορούσε δικαίως να αποκαλείται και  παγκόσμιος πρωταθλητής. Ίσως ωθούμενος από αυτό το σχόλιο, ο Κάρποβ έπαιξε το καλύτερο τουρνουά της ζωής του (11/13-αήττητος!)

Το 1998 αρνήθηκε να υπερασπιστεί τον τίτλο του υπό τους νέους κανονισμούς της FIDE, και έπαψε να είναι Παγκόσμιος Πρωταθλητής.

Ηδη από το 1995, δεδομένου ότι ο ίδιος προτίμησε να συμμετέχει πιο ενεργά στην πολιτική της χώρας, περιόρισε τις σκακιστικές του δραστηριότητες. Υπήρξε μέλος του Ανώτατου Σοβιέτ, της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων και  Πρόεδρος του Σοβιετικου Ταμείου Ειρήνης πριν από την διάλυση της ΕΣΣΔ.
Στον πίνακα Elo της FIDE τον Σεπτέμβριο του 2009, εγκατέλειψε το Top 100 για πρώτη φορά.
Η επιδεξιότητά του σε ένα στιλ συνετών ελιγμών οδήγησε στη εισαγωγή του επιθέτου «καρποφικός» στο σκακιστικό λεξιλόγιο. Αναφέρεται στο σταδιακό στραγγαλισμό του αντιπάλου με μεθοδικό, ήσυχο παιχνίδι.
Στις μέρες μας περιορίζεται μόνο σε αγώνες επίδειξης ή σε τουρνούα Rapid και Blitz.
image.ashx
Ο κ. Κασπάροφ έχει δηλώσει ότι ο κ. Καρπόφ είναι ο μεγαλύτερος αντίπαλος της καριέρας του και «αυτός από τον οποίο έχω μάθει τα περισσότεραγια το σκάκι και για τη ζωή»

Τριαντάφυλλος Σιαπέρας – Η ζωή και το έργο του

Του Στράτου Γρίβα  (από παρουσίασή του την 25.02.1997 στον Σύνδεσμο Αιγυπτιωτών Ελλήνων), αναδημοσίευση απο το ikariachess.blogspot
SiaperasTrjpgΟ Τριαντάφυλλος Σιαπέρας γεννήθηκε στο Βελιγράδι πρίν από 66 χρόνια, την 1η Αυγούστου του 1931. Οι γονείς του ήταν Ελληνες, με καταγωγή από την Κοζάνη. Το 1941 και ενώ ο 2ος παγκόσμιος πόλεμος μαίνεται, ο Τριαντάφυλλος έχει την πρώτη του επαφή με το σκάκι, σε ηλικία 9 ετών. “Δράστης” ο γαμπρός του, που δύσκολα θα φανταζόταν την εξέλιξη του μικρού. Ο μικρός είχε την τύχη να είναι στο ίδιο γυμνάσιο με τον GM Αλεξάντερ Ματάνοβιτς, από τον οποίο επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό και από το 1946, άρχισε να συμμετέχει σε επίσημους αγώνες.
Ομως, ο Τριαντάφυλλος ήταν και εξαιρετικός συνθέτης προβλημάτων από μικρός. Σε ηλικία 15 ετών, ανέλαβε την στήλη προβλημάτων του Γιουγκοσλαβικού περιοδικού “ΣΑΧ”. Μόνο την περίοδο 1948 – 1949, κέρδισε περί τα 10 υψηλά βραβεία σε διεθνείς διαγωνισμούς προβλημάτων, ενώ αναδείχθηκε 14ος στον κόσμο στον διεθνή πίνακα συνθετών του Ι. Μπούχβαλντ.
Το 1948, έκανε παγκόσμιο ρεκόρ στα “κατασκευαστικά προβλήματα” με 223 κινήσεις! Μέχρι το τέλος της ζωής έδειχνε έντονο ενδιαφέρον γιά τις συνθέσεις και τις σπουδές, αφού ήταν πάντα διψασμένος γιά δημιουργία.
Το 1950 δεν ήταν μόνο η μέση του αιώνα μας, αλλά και η σημαντικότερη χρονιά γιά το Ελληνικό Σκάκι, αφού ο Τριαντάφυλλος αποφάσισε να εγκατασταθεί στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στην Θεσσαλονίκη.
Από εκείνη τη στιγμή μέχρι και το 1966, όσες φορές συμμετείχε σε πρωταθλήματα και άλλες διοργανώσεις της Θεσσαλονίκης, κέρδιζε πάντα την πρώτη θέση. Σ’ αυτό το διάστημα έπαιξε περίπου 150 επίσημες παρτίδες, γνωρίζοντας μόνο 2 φορές την ήττα!
Ο Τριαντάφυλλος θεωρούσε αυτή την περίοδο την πιό δημιουργική και ανοδική στην σκακιστική του καριέρα. Προετοιμάστηκε άριστα στα ανοίγματα και έγινε ειδικός στην “Αμυνα Αλιέχιν” και στην “Ανοιχτή Ισπανική”, ανακαλύπτοντας πολλές νέες ιδέες. 
Οι αντίπαλοί του έφταναν στο σημείο να μην δέχονται την συμμετοχή του σε τουρνουά, όπως συνέβη στο κύπελλο σε μνήμη “Αθανάσιου Βασίλα”, που διοργανώθηκε τον Οκτώβρη του 1959 στην Θεσσαλονίκη. Ολοι ανεξαιρέτως οι αντίπαλοί του, δήλωσαν ότι θα συμμετάσχουν μόνο εάν δεν επιτραπεί στον Τριαντάφυλλο η συμμετοχή, όπως και έγινε! Θα ήταν πράγματι πολύ βαρετό να χάνουν συνέχεια και να ψάχνουν μόνιμα τον δεύτερο!
Το 1956 αναδεικνύεται πρωταθλητής Ελλάδας, παίρνει τον τίτλο του μαίτρ και παίζει στην πρώτη σκακιέρα της Εθνικής μας ομάδας, στην Ολυμπιάδα της Μόσχας.
Το 1957, σε αγώνα μπλάϊντ – σιμουλτανέ που διεξάγεται στο εντευκτήριο της “ΕΣ Θεσσαλονίκης”, τον σύλλογο που ανήκε σε όλη του τη ζωή, αντιμετωπίζει σε 6 σκακιέρες το πλήρωμα του καταδρομικού “Αλμπανι”, σημειώνοντας 5 νίκες και 1 ισοπαλία. Στη ρεβάνς στο πλοίο, λίγες μέρες αργότερα, ήταν πιό σκληρός κερδίζοντας 4-0! 
Στις 23.05.1958, δίνει στην Αθήνα σιμουλτανέ σε 12 σκακιέρες, με σκακιστές του “ΣΟ Καλλιθέας” και τελικό σκόρ 11 νίκες και 1 ισοπαλία με τον Αθανασάκη. 
Στις 22.09.1965 διοργανώνεται ένα μεγάλο σιμουλτανέ στις νέες τότε αίθουσες του Σιδηροδρομικού Σταθμού Θεσσαλονίκης, σε 30 σκακιέρες, με τελικό σκορ 19 νίκες, 9 ισοπαλίες και 2 ήττες. 
Γενικά, η επαφή του Τριαντάφυλλου με τους απλούς σκακιστές μέσα από επιδείξεις μπλάϊντ και σιμουλτανέ, ήταν τακτικότατη και πυκνή. Πίστευε πολύ στην διάδοση του αθλήματος μέσα από τέτοιες εκδηλώσεις. 
Μέσα σε ένα τέτοιο σιμουλτανέ με ηθοποιούς, ακούστηκε κι εκείνο το περίφημο του Μίμη Φωτόπουλου “έπαιξα κύριε Σκακιέρα”!
Ο Τριαντάφυλλος δημιούργησε Ελληνικά ρεκόρ στο μπλάϊντ με 5, 6 και 7 σκακιέρες και στο σιμουλτανέ με 86 σκακιέρες το 1973 στην Θεσσαλονίκη. Και μιλάμε γιά εποχές που το να μαζέψεις 50 σκακιστές σε ένα χώρο, δεν ήταν καθημερινή υπόθεση.
Το 1966 κυκλοφορεί το πρώτο του βιβλίο “Το Σκάκι”, ένα πραγματικό αριστούργημα που διατηρεί ένα ακατάρριπτο κυκλοφοριακό ρεκόρ στο χώρο των ελληνόγλωσων σκακιστικών εκδόσεων. Ενα βιβλίο που έμμελε να είναι η πρώτη επαφή χιλιάδων ανθρώπων με το σκάκι. 
Το 1967 αποφασίζει να αναλάβει τη θέση του Τεχνικού Συμβούλου της ομοσπονδίας και γι’αυτό το λόγο αναγκάζεται να αποχωριστεί την αγαπημένη του πόλη και να μετακομίσει στην Αθήνα. Από τη θέση αυτή, γιά πάνω από 15 χρόνια, θα δημιουργήσει τις βάσεις του Αγωνιστικού Προγράμματος της ΕΣΟ, προσπάθώντας με κάθε τρόπο να κάνει το σκάκι προσιτό σε κάθε κοινωνικό στρώμα.
Η σκακιστική του καριέρα συνεχίστηκε, παρά το φορτωμένο του πρόγραμμα. Το 1968 δεν διεξάγεται πανελλήνιο πρωτάθλημα. Ομως, από 29 Ιουλίου μέχρι 27 Αυγούστου γίνεται ένα τουρνουά προκρίσεως εθνικής ομάδας. Πρωτεύει με χαρακτηριστική άνεση ο Τριαντάφυλλος, με ποσοστό 80%! Ακολουθούν οι Κόκκορης, Ορνιθόπουλος, Ριζόπουλος, Μπάστας, Αναστασόπουλος, Παϊδούσης, Παπαποστόλου, Αθανασάκης, Σκαλκώτας, Αρτέμης, Πετροβίκης και Χατζιώτης, δηλαδή ολόκληρο το κορυφαίο σκακιστικό δυναμικό της εποχής.
Την ίδια χρονιά, στην Ολυμπιάδα αγωνίζεται στην δεύτερη σκακιέρα, με τελικό ποσοστό 60%. Τον Δεκέμβρη του 1968, το Ελληνικό Σκάκι φοράει τα γιορτινά του. Στο 1ο διεθνές τουρνουά “Ακρόπολις”, ο Τριαντάφυλλος, μαζί με τον Λάζαρο Βυζαντιάδη, κατακτούν τον τίτλο του Διεθνή Μαίτρ. Είναι οι πρώτοι Ελληνες που κατακτούν αυτή τη διάκριση. Ανάλογη επιτυχία θα πραγματοποιήσει τον επόμενο χρόνο, στο διεθνές τουρνουά του Ζάγκρεμπ.
Το 1970 πρωτοστατεί στην έκδοση του καλύτερου Ελληνικού σκακιστικού περιοδικού, με τον τίτλο “Ελληνικά Σκακιστικά Χρονικά”. Πρέπει να ομολογήσω ότι θεωρώ το περιοδικό αυτό, το καλύτερο που έχω γνωρίσει στη ζωή μου και πιστέψτε με, δεν αναφέρομαι μόνο στον Ελληνικό χώρο! Ηταν ένα περιοδικό που αντανακλούσε την καρδιά ενός αιώνια ερωτευμένου με τα ασπρόμαυρα τετραγωνάκια, ένα περιοδικό γραμμένο με αξεπέραστη τελειομανία και γλαφυρότητα. Το τέλειο!
Το 1971 ο Τριαντάφυλλος πρωτοστατεί στην αναβίωση των Βαλκανικών Αγώνων και ήταν επίσης ο βασικός συντελεστής της επιτυχίας που γνώρισε το παγκόσμιο πρωταθλήμα εφήβων, που έγινε στο Ζάππειο. 
Το 1972 κερδίζει γιά δεύτερη φορά το πρωτάθλημα Ελλάδας, ενώ δίνει και βροντερό παρών στις εκδηλώσεις της Εθνικής μας ομάδας. Ομως, τον επόμενο χρόνο, αποφάσισε να αποχωρήσει από την ενεργό δράση, μετά από 27 χρόνια εκατοντάδων αγώνων.
Θα περιορίσει τις εμφανίσεις του σε κάποια μικρά σιμουλτανέ και, σποραδικά, σε φιλικές παρτίδες. Η εργασία του στην ομοσπονδία και η δημοσιογραφία, απορροφά όλο το χρόνο του. Εχει ήδη γίνει Διεθνής Διαιτητής της FIDE και παρέχει σε όλες τις κατευθύνσεις τις γνώσεις του γιά την καλύτερη εφαρμογή των κανονισμών. 
Μέχρι τότε ο Τριαντάφυλλος είχε συμμετάσχει σε 9 διοργανώσεις με την Εθνική μας ομάδα (4 Ολυμπιάδες, 1 Κύπελλο Εθνών, 2 Βαλκανιάδες και 2 Φιλικές συναντήσεις), αγωνιζόμενος σε 74 αγώνες, με αποτέλεσμα 21 νίκες, 25 ισοπαλίες και 28 ήττες. Δηλαδή είχε προσφέρει 33,5 βαθμούς στη χώρα μας και 100% από την καρδιά του.
Το 1976 ο Τριαντάφυλλος κυκλοφορεί το δεύτερο βιβλίο του, με στρατηγικά θέματα, που επίσης γίνεται ανάρπαστο. Ασχολείται με αστείρευτο πάθος με την δημοσιογραφία, προσπαθώντας με μανία γιά το τέλειο. 
Ο Τριαντάφυλλος διατηρούσε μία “ερωτική” σχέση με τον αναγνώστη. Η κάθε λέξη είχε τη σημασία της, τίποτα περιττό, τίποτα ψεύτικο. Δούλευε το θέμα στο μυαλό του πολύ πριν το καταγράψει. Ικανότατοι οι διάδοχοι του Τριαντάφυλλου, μορφωμένοι, με καλλιέργεια και πλούσιες γνώσεις.
Εχουν όμως το ίδιο μεράκι, το ίδιο πείσμα, την ίδια δίψα γιά το τέλειο; Ποιός διοργανωτής αγώνων δεν γνώρισε την οργή του Τριαντάφυλλου, αν δεν του τηλεφωνούσε μετά τα μεσάνυχτα γιά να του πεί ότι η παρτίδα του Μαζετίδη με τον Ασχετόπουλο έληξε με πατ! Και όλα αυτά, γιά να μπορεί ο αναγνώστης να έχει την επόμενη μέρα μιά πλήρη εικόνα, μία σωστή ενημέρωση.
Το 1980 γνώρισα προσωπικά τον Τριαντάφυλλλο. Από την πρώτη στιγμή με συμπάθησε και με βοήθησε όσο ήταν δυνατό. Μαζί με τον Δρ. Νικολάϊ Μίνεβ, έφτιαξαν ένα γκρούπ προπονήσεων με νεαρούς σκακιστές και μόλις σε δύο χρόνια, το 1982, ήρθε στην Ελλάδα το πρώτο χρυσό μετάλλιο σε Βαλκανιάδα!

index
Ως συνήθως, αυτό που σχεδίασε έγινε πραγματικότητα! Θυμάμαι το καλοκαίρι του 1981, που μου είχε αναθέσει τις μαγνητικές σκακιέρες των συνταντήσεων της Εθνικής μας ομάδας ανδρών, στην Βαλκανιάδα και στο Κύπελλο Εθνών, που είχαν γίνει στην Αθήνα. Ηταν η μοναδική φορά που το έκανα αυτό, μόνο και μόνο γιατί μου το είχε ζητήσει ο Τριαντάφυλλος και φυσικά δεν μπορούσα να αρνηθώ.
Το 1982, μαζί με τον Τάκη Πανταβό, πηγαίνουμε στην Καρδίτσα γιά να ενισχύσουμε την τοπική ομάδα στη φιλική της συνάντηση με την Μλαντόστ του Βελιγραδίου. Ο Τριαντάφυλλος διοργανώνει όπως μόνο αυτός ξέρει την εκδήλωση, σε συνεργασία με τον Ανδρέα Καραμπινά και φέρνει το σκάκι πιό κοντά σε ανθρώπους που δεν γνώριζαν την πραγματική του αξία. 
Ομως, τον ίδιο χρόνο αρχίζει μία δύσκολη φάση γιά τον Τριαντάφυλλο. Οι εκλογές στην ομοσπονδία φέρνουν σημαντικές αλλαγές, με τις οποίες ο Τριαντάφυλλος είναι αντίθετος. Μετά από δύο χρόνια φεύγει και από την ομοσπονδία, συμπληρώνοντας 18 χρόνια στη θέση του Τεχνικού Συμβούλου. Μεταφέρει την αντιπαράθεσή του στις σκακιστικές στήλες των εφημερίδων που αρθρογραφούσε. 
Οι επαφές μας παραμένουν συχνές, οι διαφωνίες μας, τα επιχειρήματά μας, οι συζητήσεις μας, κρατούν συνήθως γιά πολλές ώρες. Ομως, ποτέ μα ποτέ δεν χαλάσαμε τις καρδιές μας. Ισως γιατί υπήρχε αμοιβαία αλληλοεκτίμηση.
Ο Τριαντάφυλλλος είχε υποσχεθεί στον σκακιστικό κόσμο ότι θα εκδόσει το τρίτο βιβλίο του, με θέμα την Σικελική Αμυνα. Λίγοι το πίστευαν, ακόμα κι εγώ. Οταν την άνοιξη του 1986 ο Τριαντάφυλλος μου παρέδωσε το βιβλίο αυτό με την παράκληση να το διορθώσω και να προσθέσω ότι χρειαζόταν, δεν το πίστευα. 
Μετά από δύο μήνες του παρέδωσα τα χειρόγραφά μου, αλλά δυστυχώς δεν κράτησα αντίγραφο, αφού πίστευα ότι σύντομα θα κυκλοφορήσει. Ομως, αυτό δεν έγινε ποτέ, το βιβλίο χάθηκε. 
Ο Τριαντάφυλλλος προσπάθησε αλλά γιά πρώτη φορά δεν μπόρεσε.
Αξέχαστες ήταν οι εκπομπές που έκανε γιά την ΕΡΤ, με τίτλο “Η Τυχερή Σκακιέρα. Εφερε το σκάκι εκεί που πρέπει να είναι, στην τηλεόραση. 
Πόσους νέους ανθρώπους άραγε να κέρδισε η σκακιστική μας κοινωνία από τον πανέξυπνο τηλεπαρουσιαστή Τριαντάφυλλο Σιαπέρα;

index 2
Τον Ιούλιο του 1991 πεθαίνει η γυναίκα του. Θλιβερό γεγονός γιά όσους είχαν γνωρίσει την Ιωάννα, αυτόν το γλυκύτατο άνθρωπο, που όπως έλεγε ο Τριαντάφυλλλος του παραστάθηκε και τον βοήθησε όσο κανείς άλλος. 
Απρόσμενα τραγικό όμως και γιά τον ίδιο. 
Αυτός ο θάνατος τον τσάκισε.
Σήμανε την αρχή του δικού του τέλους. Χάνει το κουράγιο του, το κέφι, το ενδιαφέρον γιά τη ζωή. Ισως η Ιωάννα του έδινε αυτό που λέμε “γεύση” της ζωής. Τα προβλήματα της υγείας του επιδεινώνονται μέρα με τη μέρα.
Μετά από 20 χρόνια αδιάλειπτης παρουσίας στις εφημερίδες, αφού ακόμα και όταν έπαιρνε την “αδεια” του, έστελνε τηλεφωνικές ανταποκρίσεις απ’ όπου κι αν βρισκόταν, εμφανίζονται οι πρώτες απουσίες. 
Το φθινόπωρο του 1992 έχει το πρώτο σοβαρό επεισόδιο της υγείας του.
Σιγά – σιγά επανέρχεται και ξαναβρίσκει την πραγματικά εκπληκτική μνήμη του, που είχε εξασθενήσει σοβαρά. Ολο το 1993 δίνει έναν αγώνα επιβίωσης. Χάνει βάρος, προσέχει τη διατροφή του και κατά κάποιο τρόπο, αυτό το άτσαλο ωράριό του. Ομως, η πορεία του είναι προδιαγεγραμμένη. Παίζει ένα χαμένο φινάλε.
Λίγο μετά την πρωτοχρονιά του 1994, έρχεται το καθοριστικό χτύπημα. Γιά 50 ολόκληρες μέρες θα μείνει ανήμπορος στο κρεβάτι. Και ήταν πραγματικά πολύ σκληρές αυτές οι μέρες. Η σάρκα αρνείται να υπακούσει, αρνείται να υποταχθεί στο πνέυμα και ακολουθεί τους δικούς της ρυθμούς. 
Αυτό ήταν που πλήγωνε την αξιοπρέπεια του Τριαντάφυλλου και του στέρευε, σταγόνα – σταγόνα, τα τελευταία αποθέματα κουράγιου. Ηταν σαν να περίμενε το τέλος. 
Ο μεγάλος μαχητής κατέθετε τα όπλα. Λιγόλογος, όσο ποτέ, τις τελευταίες μέρες, πέρασε στις 25 του Φλεβάρη το κατώφλι της απόλυτης σιωπής.
Μεγάλη συμμετοχή στην κηδεία του και μικρός ο Ναός γιά να χωρέσει την αγάπη του κόσμου, το θαυμασμό, την αποδοχή, την εκτίμηση, αλλά και την έκφραση συγγνώμης. Ολοι, φίλοι και λιγότεροι φίλοι του Τριαντάφυλλου, συμπαίκτες και αντίπαλοι μέσα και έξω από τη σκακιέρα, συνωστισμένοι κοντά του, αναλογίζονταν το κενό που άφηνε. 
Την ώρα που έφευγε συνηδειτοποίησαν ότι τον χρειάζονταν ακόμα. Το Ελληνικό Σκάκι είχε να αντλήσει πολλά, μα πάρα πολλά πράγματα, ακόμα και τότε, ακόμα και τώρα.
Σαν επίλογο, θα ήθελα να σας διαβάσω τον “επικήδειο” που είχα γράψει στο περιοδικό “Ελληνικό Σκάκι”, τον Μάρτιο του 1994 αμέσως μετά από τον θάνατό του.

ΑΛΟ ΜΠΑΤΑ, ΣΤΑ ΜΙ ΡΑΝΤΙΣ ;
Κάπως έτσι ξεκινούσαν όλες οι τηλεφωνικές επικοινωνίες μου με τον Τριαντάφυλλο Σιαπέρα. Η ερώτηση που του έκανα στα σέρβικα (γειά σου Μπάτα, τι κάνεις ;), χρησιμοποιώντας το χαϊδευτικό του, τον έκανε πάντα να “τσιμπήσει” και να αρχίσει ένα μονόλογο στην ίδια γλώσσα! Μετά ακολουθούσε πάντα η έκπληξη “Ασε Τριαντάφυλλε, δεν καταλαβαίνω τίποτα!” και τα γέλια του Τριαντάφυλλου που απαντούσε “Στράτο, ούτε αυτή τη φορά σε κατάλαβα!”. Ηταν ένα παιχνίδι, σχεδόν υποχρεωτικό, που ζέσταινε την συζήτηση που επακολουθούσε, συχνά επί ώρες!
Με τον Τριαντάφυλλο σπάνια συμφωνούσαμε. Είχαμε άπειρες συζητήσεις γιά όλα τα δρώμενα του Ελληνικού σκακιού και ο καθένας μας υποστήριζε με πάθος την άποψή του, αλλά πάντα σε σωστή, φιλική σχέση. Ποτέ δε μαλώσαμε σοβαρά και είχαμε και οι δύο το θάρρος να κάνουμε αυστηρή κριτική στον άλλον! Αυτό γινότανε γιατί υπήρχε αμοιβαίος σεβασμός που ξεκίνησε από τα παιδικά μου χρόνια, τότε που η Ομοσπονδία ήτανε στη Σωκράτους. 
Πάντα μου είχε μεγάλη αδυναμία και ήταν χαρακτηριστική η φράση που χρησιμοποιούσε γιά να με ζητήσει στο τηλέφωνο: “Γειά σας, είναι ο μικρός εκεί;!”. Ο μικρός μεγάλωσε, αλλά ο Τριαντάφυλλος δεν μπορούσε να αλλάξει. 
Ετσι ήταν πάντα στη ζωή του. Ξεροκέφαλος με πίστη σ’ αυτό που έκανε, γεμάτος αγάπη γι’ αυτό που υπηρέτησε, το σκάκι.
Ο Τριαντάφυλλος σταμάτησε να αγωνίζεται επίσημα το 1972. Σταμάτησε σχεδόν και όλες τις φιλικές παρτίδες. Το 1980 του ζήτησα θρασύτατα να παίξουμε μπλίτς. Με κοίταξε με απορία και δέχτηκε δύο παρτίδες, οι οποίες απ’ όσο ξέρω ήταν οι τελευταίες που έπαιξε. Από τότε του ζητούσα επίμονα τη ρεβάνς, που πάντα μου αρνιόταν γελώντας. 
Ομως, Τριαντάφυλλε, κάποτε θα έρθω να σε βρω και τότε θα είσαι αναγκασμένος να μου δώσεις τη ρεβάνς. Μέχρι τότε θα περιμένω να χτυπήσει το τηλέφωνο. Ο μικρός θα είναι εκεί.

[Το παραπάνω κείμενο διαβάστηκε την Τρίτη, 25.02.1997, στον Σύνδεσμο Αιγυπτιωτών Ελλήνων, στην εκδήλωση του ΣΚΕΣΚ, σε μνήμη του Τριαντάφυλλου Σιαπέρα]

Μεγάλες Προσωπικότητες στο Σκάκι – Ρόμπερτ Φίσερ

Ο Ρόμπερτ Τζέιμς “Μπόμπι” Φίσερ (9 Μαρτίου 1943 – 17 Ιανουαρίου 2008) ήταν o 11ος παγκόσμιος πρωταθλητής στο σκάκι, και ο μοναδικός Αμερικανός που κέρδισε το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της FIDE. Έγινε παγκόσμιος πρωταθλητής την 1 Σεπτεμβρίου 1972 και απώλεσε τον τίτλο στις 3 Απριλίου 1975, όταν αρνήθηκε να τον υπερασπιστεί απέναντι στον Σοβιετικό Ανατόλι Κάρποφ, επειδή η σκακιστική ομοσπονδία απέρριψε τις καινοτομίες που ζητούσε για τη διοργάνωση.

05bf940Ο Γκάρι Κασπάροφ έγραψε ότι, από όλους τους παγκόσμιους πρωταθλητές στο σκάκι, το χάσμα μεταξύ του Φίσερ και των συγχρόνων του ήταν το μεγαλύτερο στην ιστορία. Ήταν επίσης διάσημος για την εκκεντρικότητά του, την αντισυμβατική του συμπεριφορά και τις αντισημιτικές πολιτικές του απόψεις. Παρά την παρατεταμένη απουσία του από το αγωνιστικό σκάκι, ή ίσως εξ αιτίας αυτής, ο Φίσερ βρισκόταν μέχρι τον θάνατό του ακόμα μεταξύ των καλύτερων σκακιστών στον κόσμο.

Ο μικρός Μπόμπυ είχε την πρώτη του εμπειρία με το σκάκι στην ηλικία των έξι ετών, όταν η αδελφή του αγόρασε από ένα μαγαζί με είδη ψιλικών ένα σετ σκακιού. Οι πρόχειρες
οδηγίες που το σετ αυτό περιείχε, ήταν ο πρώτος δάσκαλος του μετέπειτα πρωταθλητή κόσμου.

Ένα μήνα αργότερα θα λάβει ως δώρο το πρώτο του σκακιστικό βιβλίο. Χρειάστηκε να περάσει ένας χρόνος μοναχικής εξάσκησης πριν ο Μπόμπυ γραφτεί στο Brooklyn Chess Club και δεχτεί μαθήματα από τον πρόεδρό του, Carmine Negro. Μεταπηδώντας στο μεγαλύτερο Manhattan Chess Club θα γνωρίσει τον ουσιαστικό μέντορά του και μετέπειτα στενό του φίλο, Arnold Denker. Σε ηλικία 13 ετών η μητέρα του ζήτησε από τον διάσημο προπονητή αρκετών μαιτρ John Collins να αναλάβει τον έφηβο Μπόμπυ και δεν είναι λίγοι αυτοί που μαρτυρούν ότι ο Collins δεν άργησε να γίνει για τον Φίσερ η πατρική φιγούρα που του έλειπε.

Ενώ ήταν στο γυμνάσιο (συμμαθητής με την Μπάρμπαρα Στρέιζαντ!) ο Μπόμπυ ανακηρύχθηκε πρωταθλητής νέων στις ΗΠΑ– ο νεότερος έως τότε.
Το 1958, στην ηλικία των δεκατεσσάρων ετών έγινε ο νεότερος πρωταθλητής στην σκακιστική των ΗΠΑ κερδίζοντας παράλληλα τον τίτλο του Διεθνή Μαιτρ.
Διαδοχικές επιτυχίες  αλλά και πέντε περίπου χρόνια ημιεξαφάνισης, οδήγησαν τον Φίσερ στο ματς του παγκόσμιου τίτλου έναντι του Ρώσου Πρωταθλητή Μπόρις Σπάσκυ.

Η χρονιά ήταν 1972 και σίγουρα ήταν η εποχή που κανείς δεν τολμούσε να αμφισβητήσει την κυριαρχία των «αρκούδων» στο άθλημα- κατάσταση που επανήλθε μετά την αποχώρηση του Μπόμπυ Φίσερ.

Οι Σοβιετικοί κυριαρχούσαν στο παγκόσμιο σκάκι χωρίς διακοπή από το 1948. Η προπαγάνδα της ΕΣΣΔ χρησιμοποιούσε το γεγονός σαν απόδειξη πως ο λαός της ήταν διανοητικά ανώτερος από τους Δυτικούς. Η σοβιετική μονοκρατορία αποτελούσε τίτλο τιμής του υπαρκτού σοσιαλισμού απέναντι στον καπιταλισμό. Ο “ψυχρός πόλεμος” βρισκόταν σε πλήρη έξαρση και ο τελικός ήταν η σύγκρουση της αμερικανικής ευφυΐας με το σοβιετικό μονοπώλιο. Για αυτό το λόγο, συγκέντρωσε πάνω του τα βλέμματα όλου του κόσμου.

Θα νικούσε όμως ο καλύτερος σε σύνολο 24 παρτίδων. Ο Φίσερ έχασε το πρώτο παιχνίδι και έριξε το φταίξιμο στις κάμερες, οι οποίες ασυζητητί άλλαξαν θέση. Στη δεύτερη παρτίδα ο Φίσερ, μισή ώρα μετά την έναρξη, σηκώθηκε ξαφνικά και αποκάλυψε μια κρυμμένη κάμερα. Αμέσως μετά αποχώρησε σε έξαλλη κατάσταση από την αίθουσα, ακυρώθηκε και πλέον βρέθηκε πίσω στο σκορ 2-0. Όμως στην πραγματικότητα είχε πετύχει τον σκοπό του. Ο τελικός θα συνεχιζόταν χωρίς κάμερες.

04bf940Μετά από ποικίλες αντεγκλήσεις που αφορούσαν παραξενιές του ίδιου του Φίσερ (δεν ήθελε τις φωτογραφικές μηχανές να τον «σκοπεύουν», δεν ήθελε πολύ κόσμο στα παρασκήνια κλπ κλπ) το ματς τελειώνει με τον αμερικανό σε ρόλο θριαμβευτή και ολόκληρο τον δυτικό κόσμο να πανηγυρίζει για την κατά κράτος νίκη επί του αντιπάλου δέους και μάλιστα στον στίβο της πνευματικής εκπαίδευσης και συλλήβδην της παιδείας- τομείς όπου το σοσιαλιστικό σύστημα δικαίως εκαυχάτο ότι κατείχε την πρωτοκαθεδρία.

Όταν το 1975 η Παγκόσμια Ομοσπονδία Σκακιού αρνήθηκε να κάνει δεκτές τις απαιτήσεις του για το ματς με τον τότε διεκδικητή Ανατόλι Κάρποφ, ο Μπόμπυ Φίσερ απλώς δεν έλαβε μέρος στο ματς δίνοντας αμαχητί τον τίτλο στον Ρώσο ανερχόμενο γκραν μαιτρ. Ο ίδιος ο Κάρποφ θα δηλώσει αρκετές φορές από τότε δυστυχής που δεν μπόρεσε να αντιμετωπίσει τον αμερικανό- ενώ ο άσπονδος αντίπαλός του, Γκ. Κασπάροφ – που τότε διατηρούσε ακόμη καλές σχέσεις με το καθεστώς- είχε σχολιάσει πως η νίκη του Κάρποφ στο ματς που τελικώς δεν έγινε, ήταν βέβαιη.
Εκτοτε και για περίπου είκοσι χρόνια ο κόσμος ξέχασε τον Μπόμπυ Φίσερ και τον ιδιότροπο χαρακτήρα του. Ξαφνικά, το 1992 ο Φίσερ βγαίνει από την αφάνεια και προκαλεί σε ματς τον Μπόρις Σκάσκυ που γηραιός πλέον βρισκόταν περίπου στην 100η θέση της παγκόσμιας κατάταξης. Ο αγώνας ορίστηκε να γίνει στην Γιουγκοσλαβία που εκείνη την εποχή δεχόταν τις επιθέσεις και το οικονομικό εμπάργκο του NATO και η οδηγία που εξέδωσαν οι ΗΠΑ απαγορεύοντάς του να παίξει φάνηκε λογική εξέλιξη.

Αντίθετα, η κίνηση του Φίσερ να φτύσει (!) ενώπιον φωτογράφων και καμεραμέν την οδηγία με την απαγόρευση, δεν θεωρήθηκε κάτι φυσιολογικό όπως και το ένταλμα σύλληψής του που εξέδωσαν οι αμερικανικές αρχές κατόπιν. Το έπαθλο ορίστηκε στα 5 εκατ. δολάρια από τα οποία ο Φίσερ με την άνετη επικράτησή του έλαβε κατά τα συμφωνηθέντα, τα 3 εκατ. δολ.

Όμως ο άλλοτε παγκόσμιος πρωταθλητής δεν ήταν πια ο ίδιος και τα 64 τετράγωνα το κατέδειξαν χωρίς να λυπηθούν το μύθο του. «Το παίξιμό του ήταν ok, αλλά σαφώς η θέση του δεν είναι ανάμεσα στους κορυφαίους», θα πει με κυνισμό ο Γκάρι Κασπάροφ σχολιάζοντας την απόδοση του παλαίμαχου.

Ο Φίσερ ποτέ δεν ξαναέπαιξε αγωνιστικό σκάκι, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι σταμάτησε τους «αγώνες»- αυτή τη φορά για την ελευθερία του.

Έναν από αυτούς τον έχασε το 2004 στο διεθνές αεροδρόμιο της Ναρίτα, όταν συνελήφθη από τις ιαπωνικές αρχές λίγο πριν ταξιδέψει για τις Φιλιππίνες, με την κατηγορία του άκυρου (αμερικανικού) διαβατηρίου που επέμενε να χρησιμοποιεί.

Ζήτησε και έλαβε προσωρινά άσυλο από τις ιαπωνικές αρχές που αντιμετώπιζαν τις πιέσεις των ΗΠΑ για την έκδοσή του. Ενώ στο μεταξύ ο Φίσερ αποκηρύσσει την αμερικανική υπηκοότητα, η κυβέρνηση της Ιαπωνίας τον ειδοποιεί ότι δεν μπορεί να συνεχιστεί η παραμονή του στη χώρα και ότι έχουν δρομολογηθεί οι διαδικασίες για έκδοσή του στις ΗΠΑ. Ανάμεσα στις επιστολές που απέστειλε σε διάφορες κυβερνήσεις για χορήγηση πολιτικού ασύλου, ώστε να του επιτραπεί να εγκαταλείψει την Ιαπωνία ως απλός ταξιδιώτης, θετική ανταπόκριση βρήκε αυτή που κατευθύνθηκε στο Ρέυκιαβικ της Ισλανδίας όπου διέμεινε ως το τέλος της ζωής του, το 2008.

Είχαν στο μεταξύ μεσολαβήσει οι εξαιρετικά οξείες του δηλώσεις κατά των ΗΠΑ, της εξωτερικής τους πολιτικής και του ίδιου του αμερικανού προέδρου. Ώρες μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, είχε δηλώσει σε ραδιόφωνο πως «αν η Αμερική δεν αλλάξει την πολιτική της αξίζει να καταστραφεί», είχε επισημάνει πως «κανείς αμερικανός ούτε εβραίος δεν διαμαρτυρήθηκε τόσα χρόνια για τις σφαγές των παλαιστινίων» και είχε ευχηθεί «τον θάνατο του αμερικανού προέδρου».

Ίσως η ύψιστη θέση του Φίσερ ανάμεσα στους σκακιστές να φαίνεται από τη δήλωση του Αμερικανού γκραντ-μάστερ Α. Μπισγκίερ, ότι «ο Μπόμπι Φίσερ είναι ένας από τους ελάχιστους ανθρώπους, σε οποιαδήποτε σφαίρα δραστηριότητας, ο οποίος είχε την τιμή να χαρακτηριστεί θρύλος στην εποχή του. Ήταν η μεγαλύτερη ιδιοφυΐα που κατέβηκε ποτέ απ’ τους σκακιστικούς ουρανούς».

Η συνεισφορά του Μπόμπυ Φίσερ στην σκακιστική θεωρία και κυρίως στα φινάλε, είναι τεράστια, αν και πάντα θα μείνει στην ιστορία ως η ιδιοφυΐα που κατάφερε να διακόψει την ρωσική παντοκρατορία.

03bf940

Μεγάλες Προσωπικότητες στο Σκάκι – Μπόρις Σπάσκυ

Γεννημένος στις 30 Ιανουαρίου του 1937 στο Λένινγκραντ  της Ρωσίας, ο Μπόρις Σπάσκυ εμφανίζει την σκακιστική του ιδιοφυία σε νεαρή ηλικία. Έγινε Διεθνής Maitre το 1955, και ήταν ο παγκόσμιος πρωταθλητής σκακιού από το 1969 μέχρι την απώλεια του τίτλου από τον Αμερικανό Μπόμπι Φίσερ το 1972. Ο Σπάσκυ έχασε επίσης στην ρεβάνς με τον Φίσερ το 1992, και συνέχισε να αγωνίζεται μέχρι το 2010 όταν και νοσηλεύτηκε με σοβαρό εγκεφαλικό επεισόδιο.

σπασκυ

Στην παιδική του ηλικία, η οικογένεια του αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την πόλη του Λένιγκραντ κατά τη διάρκεια της ναζιστικής εισβολής του 1942, και έτσι έμαθε να παίζει σκάκι, ενώ ταξίδευε σ ‘ένα τρένο. Αν και η οικογένεια του δυσκολευόταν οικονομικά μετά την εγκατάστασή τους στο Κίροφ, ο Σπάσκυ έδειξε ασυνήθιστο ταλέντο και επιμονή ως σκακιστής. Στην ηλικία των 10, κέρδισε τον τότε Παγκόσμιο Πρωταθλητή Mikhail Botvinnik σε μια έκθεση.

Το 1953, ο Σπάσκυ έπαιξε εντυπωσιακά σε ένα τουρνουά στο Βουκουρέστι της Ρουμανίας, και κέρδισε το βαθμό του Διεθνούς Μάστερ. Δύο χρόνια αργότερα, κέρδισε το Παγκόσμιο Σκακιστικό Πρωτάθλημα Νέων στην Αμβέρσα του Βελγίου. Στα 18 του, έγινε ο νεότερος σκακιστής στην επίτευξη του βαθμού του Διεθνούς Grandmaitre.

Το 1956, ο Σπάσκυ προκρίθηκε στο τουρνουά μεταξύ των κορυφαίων διεκδικητών για τον παγκόσμιο τίτλο. Ωστόσο, αποροφήθηκε με την εργασία του στο πανεπιστήμιο του Λένινγκραντ και ένα διαζύγιο, με αποτέλεσμα την πτώση της απόδοσης του κατά τα επόμενα έτη.

Στην συνέχεια άλλαξε προπονητές και τελικά επέστρεψε στην κορυφή του αθλήματος. Κέρδισε το πρώτο του δύο πρωταθλήματα ΕΣΣΔ το 1961, και ήταν ξανά μέσα στο Τουρνουά των Υποψηφίων στο 1965. Είχε αναπτύξει μια φήμη για το ολοκληρωμένο παιχνίδι του, ικανός να αναπτύσει φοβερές επιθέσεις ή να περιμένει υπομονετικά για τον αντίπαλό του να κάνει ένα λάθος.

Το 1966, ο Σπάσκυ στην πρώτη του προσπάθεια στη διεκδίκηση του παγκόσμιου τίτλου απέναντι στον Tigran Petrosyan δεν τα κατάφερε. Μετά από 3 χρόνια ξανακέρδισε την δυνατότητα να αναμετρηθεί για τον τίτλο,  με αποτέλεσμα να γίνει ο 10ος παγκόσμιος πρωταθλητής σκακιού.

Τον τίτλο διατήρησε για τρία χρόνια, μέχρι την ήττα του από αμερικανό Μπόμπι Φίσερ στο Ρέικιαβικ, στην Ισλανδία, το 1972  στον γνωστό και ως “Αγώνα του Αιώνα”. Ο ανταγωνισμός αυτός είχε και πολιτική σημασία με τους συμμετέχοντες να εκπροσωπούν τις δύο πλευρές του Ψυχρού Πολέμου . Ήταν μια απογοητευτική απώλεια για τον Spassky, την πρώτη του σε έξι αγώνες ενάντια Fischer.

Fischer 2
Ο Σπάσκυ παρέμεινε μεταξύ των κορυφαίων παικτών στον κόσμο για αρκετά χρόνια, κερδίζοντας το σοβιετικό πρωτάθλημα το 1973 και την συμμετοχή του  σε πολλά Τουρνουά υποψήφιων. Εν τω μεταξύ, εγκαταστάθηκε στο Παρίσι με την τρίτη σύζυγό του και έγινε Γάλλος πολίτης το 1978.

Κατά τα τέλη της δεκαετίας του 1980,ο Σπάσκυ δεν έπαιζε πλέον σε κορυφαίο επίπεδο, και φαινόταν απλά ικανοποιημένος με τις ισοπαλίες στους αγώνες του.

Το 1992, έχασε στην ρεβάνς ενάντια στον απομονωμένο Φίσερ στη Γιουγκοσλαβία. Μετά τη σύλληψή του Φίσερ το 2004, ο Σπάσκυ έγραψε μια επιστολή για λογαριασμό του φίλου του στον Πρόεδρο των ΗΠΑ Τζορτζ Μπους, δηλώνοντας, “Ο Μπόμπυ και εγώ διαπράξαμε το ίδιο έγκλημα. Επιβάλλετε μου τις ίδιες κυρώσεις. Συλλάβετε με. Καιβάλτε μας στο ίδιο κελί με Μπόμπι Φίσερ. Να μας δώσετε μόνο ένα σκάκι. “

Υπέστη ένα ήπιο εγκεφαλικό επεισόδιο το 2006, αλλά ένα σοβαρό  το 2010 τον άφησε παράλυτο και τον οδήγησε σε πρόγραμμα αποκατάστασης.

Η βιογραφική ταινία “Pawn Sacrifice” (2015), περιγράφει την αντιπαλότητα των 2  πρωταθλητών στον “Αγώνα του Αιώνα” με φόντο των Ψυχρό Πόλεμο.