Οχτώ – Katherine Neville

251807Το σκάκι του Μονγκλάν είναι το επίκεντρο μιας γοητευτικής ιστορίας μιας σκακιέρας και των πολύτιμων κομματιών της που κάποτε ανήκαν στον Καρλομάγνο και που υποτίθεται πως υποκρύπτουν κάποιες μυστικές δυνάμεις. Δυνάμεις για τις οποίες πολλοί άνθρωποι μέσα στους αιώνες είναι έτοιμοι να πουν ψέματα, να ριψοκινδυνεύσουν, να πολεμήσουν, να προδώσουν ή να σκοτώσουν.

Μια από αυτούς είναι και η ηρωίδα Κατ Βέλις που αναγκάζεται να εμπλακεί σε ένα κυνηγητό γρίφων και χαμένων κομματιών. Η πλοκή είναι πυκνή και κάπως παρατραβηγμένη αλλά αυτό που ξαφνιάζει ευχάριστα είναι το λογοτεχνικό επίπεδο του μυθιστορήματος και η αληθοφάνεια στην εμπλοκή ιστορικών προσώπων, όπως του Ταλεϋράνδου, του Ροβεσπιέρου, του Ναπολέοντα , της Μεγάλης Αικατερίνης, ακόμα και του Φιλιντόρ.

Η συγγραφέας δεν αποφεύγει να μιλήσει για το σκάκι, ίσα-ίσα θα λέγαμε. Δυστυχώς, ο τελικός γρίφος, αυτός που δίνει και τον τίτλο του στο βιβλίο δεν είναι παρά ένα ανέμπνευστο «σκακιστικό» εφεύρημα, στο οποίο οδηγούμαστε μάλλον αυθαίρετα. Παρ’ όλα αυτά το βιβλίο διαβάζεται απνευστί και ευχάριστα και πολλούς -σκακιστές ή μη- τους συνεπαίρνει.

ΝΕΒΙΛ ΚΑΘΡΙΝ

Η Κάθριν Νέβιλ γεννήθηκε στις ΗΠΑ. Ασχολήθηκε επαγγελματικά με τον προγραμματισμό. Εργάστηκε ως σύμβουλος διεθνών σχέσεων στην αργερινή κυβέρνηση, εμπειρία που της έδωσε το έναυσμα για τη συγγραφή του Οχτώ. Έχει εργαστεί ως σύμβουλος για ενεργειακά θέματα σε κυβερνητικούς φορείς των ΗΠΑ. Ζει πλέον στην Ευρώπη και ασχολείται με τη συγγραφή. Παγκοσμίως γνωστά, εκτός από το Οχτώ, είναι τα μυθιστορήματα The magic circle και Α calculated risk.

Η Αλίκη μέσα από τον καθρέφτη – Λούις Κάρολ

Ο Λούις Κάρολ (1832 – 1898), ο οποίος με την Αλίκη του δημιούργησε την λογοτεχνική κατηγορία της παιδικής λογοτεχνίας, καθηγητής μαθηματικών στο Κολλέγιο της Οξφόρδης, εξέδωσε την Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων το 1865, ενώ έξι χρόνια αργότερα εκδίδεται το Μέσα απ’ τον καθρέφτη με εικονογράφηση του διάσημου σκιτσογράφου Τένιελ, στοιχείο που συμβάλλει αποφασιστικά στην μεγάλη επιτυχία του βιβλίου, με αποτέλεσμα να στραφεί η προσοχή του κοινού και στην Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων, το οποίο αρχικά δεν είχε εμπορική επιτυχία.

253177

Στο Μέσα απ’ τον καθρέφτη η Αλίκη είναι και πάλι πρωταγωνίστρια και το σύνολο του βιβλίου είναι βασισμένο σε μία παρτίδα σκάκι. Ενώ στην Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων ζωντανεύουν τα τραπουλόχαρτα, εδώ ζωντανεύουν τα σκακιστικά κομμάτια. Η Αλίκη παίζει μία φανταστική παρτίδα σκάκι, παίρνει το ρόλο του πιονιού της λευκής βασίλισσας και έχει ως στόχο να φθάσει στην τελευταία γραμμή και να γίνει και εκείνη βασίλισσα.

Ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα (περιλαμβάνεται στην ανθολογία του Γιάννη Αντωνιάδη “Σκάκι και Λογοτεχνία”, Iανός – 2013) από το παραμύθι, όπου η Αλίκη συνειδητοποιεί ότι βρίσκεται σε μια σκακιέρα και συναισθάνεται την αναλογία μεταξύ του παιχνιδιού του σκακιού και του παιχνιδιού της ζωής:

«Για λίγα λεπτά η Αλίκη στάθηκε χωρίς να μιλά κοιτάζοντας την περιοχή προς όλες τις κατευθύνσεις – κι ήταν μια πολύ παράξενη περιοχή: Υπήρχαν πολλά μικρά ρυάκια που τη διέτρεχαν απ’ τη μια μεριά ως την άλλη, και το έδαφος ανάμεσα τους ήταν χωρισμένο σε τετράγωνα, με πολλούς μικρούς φράχτες που πήγαιναν από ρυάκι σε ρυάκι.

«Θα ‘λεγα πως είναι σημαδεμένη σαν μια μεγάλη σκακιέρα» είπε τελικά η Αλίκη. «Θα ‘πρεπε να υπάρχουν και μερικοί άνθρωποι, να κινούνται – μα ναι! Υπάρχουν!» πρόσθεσε χαρούμενα, κι η καρδιά της άρχισε να χτυπά γρήγορα, με λαχτάρα, καθώς συνέχιζε: «Είναι μια πελώρια παρτίδα σκάκι που παίζεται παντού – σ’ όλο τον κόσμο – αν αυτός είναι ο κόσμος βέβαια. Α, τι διασκεδαστικό που είναι! Πόσο θα ‘θελα να ‘παιζα κι εγώ! Δε θα με πείραζε κι απλό πιόνι να ‘μουν, αν ήταν δυνατόν να με παίξουν – αν και φυσικά θα προτιμούσα να ‘μουν Βασίλισσα!».

Όλα αυτά ιστορημένα με τον πολυεπίπεδο τρόπο του μεγάλου συγγραφέα, μας χαρίζουν άλλο ένα πραμύθι, γεμάτο ευαισθησία και χιούμορ που συναρπάζει τα παιδιά (από 8 ετών και άνω) και μαγεύει τους μεγάλους.

Σημειώνουμε ότι το βιβλίο πρόκειται να μεταφερθεί στις κινηματογραφικές αίθουσες από την Disney εντός του 2016.

ISBN: 960-238-036-5

 

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν το σκάκι – Κώστας Γιουβαντσιούδης & Ειρήνη Μουσιάδου

 

image_1599-400x400

Μια φορά κι έναν καιρό, σε έναν μακρινό τόπο –εκεί όπου μόνο η φαντασία μπορεί να φτάσει– ζούσαν δύο ξακουστοί βασιλιάδες: ο Ένας και ο Άλλος. Οι πολιτείες τους, η βόρεια και η νότια, καμάρωναν η μια απέναντι στην άλλη. Μια λίμνη τις στόλιζε, αλλά και τις ένωνε, έτσι που,αν δεν το ήξερες, θα νόμιζες πως και οι δυο μαζί ήταν μια μεγάλη και όμορφη πολιτεία. Τη λίμνη την ονόμασαν «Ειρηνική». Άντρες και γυναίκες συναντιόντουσαν εκεί και τα παιδιά έπαιζαν ξένοιαστα στις όχθες της.

Ο Ένας και ο Άλλος είχαν πολύ μεγάλη φιλία, τέτοια που μόνο στα παραμύθια βρίσκει κανείς. Όμως κάποιο βράδυ ο Ένας είδε ένα περίεργο όνειρο: ήταν, λέει, υπηρέτης του Άλλου. Το άλλο πρωί ξύπνησε όλο νεύρα. Ξέχασε ότι όλα αυτά είχαν γίνει στον ύπνο του και αποφάσισε πως οι γείτονές του έπρεπε να τιμωρηθούν. Έτσι, κήρυξε αμέσως πόλεμο στη γειτονική πολιτεία. Οι μάχες θα άρχιζαν σε λίγες μέρες.

Οι κάτοικοι έπεσαν σε μεγάλη στενοχώρια. Τα παιδιά συναντήθηκαν στις όχθες της Ειρηνικής για να σκεφτούν τι θα μπορούσαν να κάνουν στην παρούσα κατάσταση. Καθισμένοι στα χόρτα, η Φωτεινή, ο Στράτος, η Βασιλική, ο Φάνης, η Ισμήνη κι ο Πέτρος συζητούσαν.

– Μα πού ακούστηκε πόλεμος για το τίποτα! λέει ο Στράτος. Νομίζουν ότι βρήκαν ένα παιχνίδι για να περνάει η ώρα…

– Αν πράγματι θέλουν παιχνίδι, θα τους φτιάξουμε εμείς ένα, λέει η Ισμήνη.

– Κι όταν το ετοιμάσουμε, θα το παρουσιάσουμε και στον Έναν και στον Άλλο και θα τους πούμε: «Πάρτε και παίξτε μ’ αυτό και ξεχάστε τον πόλεμο!».

– Εμείς τα παιδιά δε θέλουμε τον πόλεμο. Αποφασίσαμε να αναλάβουμε ενεργό δράση. Φτιάξαμε, λοιπόν, ένα παιχνίδι που θα σας κάνει να τον ξεχάσετε. Άρχισε να τους εξηγεί το παιχνίδι τους με καμάρι.

Όταν τελείωσε, όλοι ενθουσιάστηκαν. Ο Ένας και ο Άλλος χαμογέλασαν επιτέλους και αγκαλιασμένοι πήγαν παράμερα να παίξουν μια παρτίδα. Μόνο μια στιγμή σήκωσαν το κεφάλι τους και ρώτησαν το Στράτο:

– Δε μας είπες, μικρέ, το όνομα του παιχνιδιού.

Τα παιδιά κοιτάχτηκαν. Είχαν ξεχάσει να του βρούνε όνομα. Εγώ όμως το γνωρίζω, κι αν ήμουνα εκεί, θα τους το ψιθύριζα:

«Το όνομά του είναι ΣΚΑΚΙ».

To πολύ όμορφο αυτό παραμύθι των εκπαιδευτικών Κώστα Γιουβαντσιούδη και Ειρήνης Μουσιάδου (περιέχεται στο βιβλίο της Γλώσσας της Ε’ δημοτικού) θα παρουσιαστεί ολόκληρο στους μαθητές του Συλλόγου μας και θα το εικονογραφήσουμε!!!

ISBN: 9789604610167

Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ – H άμυνα του Λούζιν

Ο Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ γεννήθηκε στην Αγία Πετρούπολη το 1899, από αριστοκρατική οικογένεια. Όταν οι Μπολσεβίκοι πήραν την εξουσία στη Ρωσία, η οικογένειά του εγκατέλειψε τη χώρα. Σπούδασε γαλλική και ρωσική λογοτεχνία στο κολέγιο Τρίνιτι του Κέιμπριτζ και το 1922 εγκαταστάθηκε στο Βερολίνο, όπου ο πατέρας του εξέδιδε τη ρωσόφωνη εφημερίδα “Rul'”. Η άνοδος του ναζισμού στη Γερμανία οδήγησε το Βλαντιμίρ, τη γυναίκα του Βέρα και το γιο τους Ντμίτρι στο Παρίσι, το 1938, και η νίκη του Χίτλερ τους οδήγησε οριστικά στην Αμερική, το 1940, όπου έζησε και δίδαξε λογοτεχνία στο κολέγιο Γουέλεσλι, στο Στάνφορντ, στο Κορνέλ και στο Χάρβαρντ. Από το 1959 αφοσιώθηκε αποκλειστικά στη συγγραφή. Ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς του εικοστού αιώνα, έγραψε στα ρωσικά και στα αγγλικά. Το 1973 τιμήθηκε με το Αμερικανικό Μετάλλιο Λογοτεχνίας.

Οι περισσότεροι τον γνωρίζουν από το αριστούργημα του “Λολίτα” το οποίο αργότερα μεταφέρθηκε και στον κινηματογράφο. Ένα παλαιότερο του (1930) όμως μυθιστόρημα “Η Άμυνα του Λούζιν” θεωρείται εξίσου σημαντικό και πραγματεύεται το Σκάκι!

222579

 

H πλοκή του έργου αφορά τον χαρακτήρα του τίτλου, Aleksandr Ivanovich Luzhin. Ως παιδί, θεωρείται περιθωριακός και αντικείμενο χλευασμού από τους συμμαθητές του. Μια μέρα,ένας επισκέπτης έρχεται στο σπίτι του πατέρα του, και τον ρωτάει αν ξέρει πώς να παίζει σκάκι. Αυτή η συνάντηση του χρησιμεύει ως κίνητρό για να ξεκινήσει το σκάκι. Παρατάει το σχολείο και πραγματοποιεί μόνο κατ ‘οίκον επισκέψεις στης θείας του για να μάθει τα βασικά. Γίνεται γρήγορα ένας μεγάλος παίκτης, πρωταγωνιστεί σε τοπικούς αγώνες και συνεχώς ανεβαίνει στην κατάταξη ως σκακιστής. Το ταλέντο του είναι τεράστιο και βρίσκεται στο επίπεδο του Grandmaster σε λιγότερο από δέκα χρόνια. Για πολλά χρόνια, παραμένει ένας από τους κορυφαίους παίκτες στον κόσμο, αλλά τελικώς αποτυγχάνει να γίνει παγκόσμιος πρωταθλητής.

Κατά τη διάρκεια ενός από τα τουρνουά, σε ένα θέρετρο, συναντά μια νεαρή κοπέλα, που δεν ονομάζεται ποτέ στο μυθιστόρημα, την οποία ερωτεύεται και τελικά της προτείνει να παντρευτούν.

Στην συνέχεια όμως τα πράγματα πέρνουν στροφή προς το χειρότερο, όταν παίζει ενάντια στον Turati, (Ιταλό Grandmaster), στο τουρνουά που θα καθορίσει ποιος θα αντιμετωπίσει τον παγκόσμιο πρωταθλήτη. Πριν και κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού, ο Luzhin  καταρρέει ψυχικά, κάτι το οποίο κορυφώνεται όταν η προσεκτικά σχεδιασμένη άμυνα εναντίον του Turati αποτύγχανει από τις πρώτες κινήσεις. Όταν ο αγώνας τελικά διακόπτετε ο Luzhin περιπλανιέται μέσα στην πόλη σε κατάσταση πλήρους αποσύνδεσης από την πραγματικότητα.

Όταν επιστρέφει στο σπίτι και αναπάευται, τελικά αναρρώνει. Ο γιατρός εξηγεί στην αρραβωνιαστικιά του ότι το σκάκι ήταν η αιτία για την πτώση του, και πως ότι του θυμίζει το σκάκι πρέπει να απομακρυνθεί από το περιβάλλον του.

Σιγά-σιγά όμως, το σκάκι  επιστρέφει στις σκέψεις του (με τη βοήθεια περιστατικών, όπως μια παλιά σκακιέρα τσέπης που βρέθηκε σε μια τσέπη του παλτού).Ο Luzhin αρχίζει να βλέπει τη ζωή του σαν ένα παιχνίδι σκάκι, η μνήμη του ανακαλεί παλαιότερες “κινήσεις” και έτσι επιστρέφει η εμμονή του με το παιχνίδι. Προσπαθεί λοιπόν απεγνωσμένα να βρει την “κίνηση” που θα τον υπερασπιστεί από την “ήττα” στην ζωή-παιχνίδι, και όσο περνάει ο χρόνος το αισθάνεται όλο και πιο έντονα, όλο και πιο κοντά του.

Τελικά, μετά από μια αναμέτρηση με τον παλιό μέντορά του, Valentinov, και λίγο πριν κερδίσει την κρίσιμη παρτίδα ο Luzhin συνειδητοποιεί ότι πρέπει “να εγκαταλείψει το παιχνίδι”, όπως λέει ο ίδιος στη σύζυγό του (η οποία προσπαθεί απεγνωσμένα να επικοινωνήσει μαζί του). Κλειδώνεται στο μπάνιο (την ώρα που η σύζυγός του και επισκέπτες χτυπούν απεγνωσμένα την πόρτα). Εκείνος ανεβαίνει στο παράθυρο, και αν και υπονοείται ότι πεθαίνει , η κατάληξη είναι σκόπιμα ασαφής. Η τελευταία γραμμή του μυθιστόρηματος έχει ως εξής: Η πόρτα τελικά έσπασε  “Αλεξάντερ Ιβάνοβιτς,Αλεξάντερ Ιβάνοβιτς” ακούστηκε από αρκετές φωνές. Όμως δεν υπήρχε Αλεξάντερ Ιβάνοβιτς.

ISBN: 9789603755906

Σκακιστική νουβέλα – Stefan Zweig

Στη Σκακιστική Νουβέλα, ο Τσβάιχ αναφέρεται ανοικτά στη διαλεκτική φύση του σκακιού, την ιδιομορφία του να συνενώνει τα πιο αντίθετα γνωρίσματα της ύπαρξης, όπως την λογική και την φαντασία.

Ο Τσβάιχ χρησιμοποιεί ψυχολογικού τύπου περιγραφές, ενώ η γραφή του είναι κομψή και διεισδυτική. Οι ήρωές του κινούνται σε ακραίες καταστάσεις, καθώς αμφιταλαντεύονται ανάμεσα στον κόσμο της φαντασίας και της πραγματικότητας. Πρόκειται για διχασμένες προσωπικότητες, οι οποίες μετεωρίζονται ανάμεσα στο υγιές και το νοσηρό. Αλλωστε, το ενδιαφέρον του για την ψυχανάλυση και τις θεωρίες του Φρόυντ επηρέασε τις νουβέλες, τα δοκίμια και τις βιογραφίες του.

skakistikiΣτο πλοίο, με δρομολόγιο από τη Νέα Υόρκη στο Ρίο και το Μπουένος Άιρες, όπου αρκετοί Ευρωπαίοι επιβάτες, φεύγοντας μακριά από τη βία και τη σύγχυση του ναζισμού, αναζητούν καταφύγιο στην Αργεντινή και τη Βραζιλία ως τόπο εξορίας και ελπίδας, ο δρ. Μπ. αντιμετωπίζει σε μια παρτίδα σκακιού τον Μίρκο Τσέντοβιτς, τον σκοτεινό παγκόσμιο πρωταθλητή. Ο συγγραφέας αναπτύσσει με μεγαλειώδη τρόπο το θέμα του πνευματικού εγκλεισμού που δεν μπορεί να βρει διέξοδο παρά στην τρέλα. Ο δρ. Μπ., πριν ταξιδέψει, υπέστη από τους ναζί μια ιδιαίτερη φυλάκιση σ’ ένα εντελώς άδειο δωμάτιο ξενοδοχείου, χωρίς τίποτα να μπορεί ν’ απασχολήσει ή να διασκεδάσει το μυαλό του, μέχρι που ανακάλυψε ένα εγχειρίδιο με παρτίδες σκακιού που άρχισε ν’ αποστηθίζει και να ξαναπαίζει από μνήμης. Έχοντας εξαντλήσει τις πηγές του βιβλίου, το μυαλό του τον οδήγησε σε παρτίδες με αντίπαλο τον εαυτό του κι έτσι άρχισε να υποβάλλεται σε μια σχιζοφρενική διάλυση που επρόκειτο να αποβεί μοιραία.

Μέσα από αυτή την εξιστόρηση, που δεν είναι παρά η κρυφή αυτοβιογραφική εξομολόγηση της πορείας του ίδιου του συγγραφέα ως την εξορία του το ’40 στη Νότιο Αμερική και τη δραματική αυτοκτονία του, ο Τσβάιχ θέτει τα ερωτήματα για το διχασμό ανάμεσα στη φαντασία και την πραγματικότητα, το επιθυμητό και το υπαρκτό, αναδεικνύοντας τη σύγκρουση ανάμεσα στην πνευματική κληρονομιά του ανθρωπισμού και την κτηνώδη λογική της φασιστικής βαρβαρότητας.

Η «Σκακιστική νουβέλα» του μεγάλου αυστροεβραίου συγγραφέα είναι δικαίως μια από πλέον διαβασμένες και σχολιασμένες νουβέλες του εικοστού αιώνα.

Σας το προτείνουμε ανεπιφύλακτα και θα το βρείτε από τις εκδόσεις Αγρα σε μετάφραση της Μ.Αγγελίδου.

Απόσπασμα 

«Οι άνθρωποι που διακρίνονται από κάποια μονομανία, που είναι καρφωμένοι σε μια έμμονη ιδέα, ασκούσαν ανέκαθεν μια έλξη πάνω μου. Γιατί όσο πιο περιορισμένα είναι τα όρια ενός πνεύματος, τόσο απ’ την άλλη φτάνει να αγγίζει το Άπειρο. Αυτοί οι άνθρωποι, οι φαινομενικά περιθωριακοί και απόβλητοι, χτίζουν με τα δικά τους παράξενα υλικά, σαν τους τερμίτες, ένα είδος μικρόκοσμου, που είναι ταυτόχρονα μοναδικός και αξιοσημείωτος. Γι’ αυτό και δεν έκρυψα καθόλου την πρόθεσή μου να παρακολουθήσω από κοντά αυτό το σπάνιο δείγμα μονόπλευρης διανοητικής ανάπτυξης, αξιοποιώντας έτσι το δωδεκαήμερο ταξίδι που μας χώριζε από το Ρίο.» (σ.23)