Οι καλύτερες κινήσεις όλων των εποχών – Μέρος 2o

0Βρισκόμαστε στο 1998 και στο Λινάρες της Ισπανίας είχαμε το κατά πολλούς ισχυρότερο τουρνουά όλων των εποχών. Οι συμμετοχές είναι κορυφαίες με πρώτον από όλους το Παγκόσμιο Πρωταθλητή και Νο1 της κατάταξης (ELO) Κασπάροφ. Ακολουθούν οι Κράμνικ, Ανάντ,Τοπάλοφ, Ίβαντσουκ,Σίροβ και Σβίντλερ!

Πρώτος τερμάτισε ο Ινδός μετέπειτα Παγκόσμιος Πρωταθλητής ενώ ο Κασπάροφ έκανε ένα πολύ μέτριο τουρνουά με 11 ισοπαλίες και τερμάτισε τελικά 4ος πίσω από τους Σίροφ και Κράμνικ.

Για την παρτίδα μάλιστα που θα δούμε ο Σίροφ κέρδισε το βραβείο καλύτερης παρτίδας, ολοκληρώντας ένα από τα καλύτερα τουρνουά του.

Εδώ λοιπόν ο Μαύρος έπαιξε μια κίνηση που εύκολα θα την χαρακτηρίζαμε λάθος και θα πιστεύαμε ότι έγινε από κάποιον ερασιτέχνη.

47…Bh3!!! Χωρίς να είναι η μοναδική κίνηση που κερδίζει (οι μηχανές προτείνουν 47…a3 και μερικές το Bh3 το “βλέπουν” μόνο εάν τους το υποδείξουμε!) είναι αναμφίβολα μια από τις πιο εντυπωσιακές κινήσεις που έχουν παιχτεί ποτέ. Σκεφτείτε το θάρρος που χρειάζεται για να κάνεις αυτήν την κίνηση, υπολογίζοντας τόσο το μέγεθος του αντιπάλου όσο και του τουρνουά! Ο Τοπάλοφ έπαιξε 48.gxBh3 και μετά από το 48….Κf5 η νίκη ανήκει ξεκάθαρα στο Μαύρο! 0-1

Οι καλύτερες κινήσεις όλων των εποχών – Μέρος 1o

Mikhail_Tal_1973

Βρισκόμαστε στην Ολυμπιάδα του 1962 που πραγματοποιήθηκε στη Βάρνα της Βουλγαρίας, στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας. Η Σοβιετική ομάδα έχει στη 1η σκακιέρα τον Παγκόσμιο Πρωταθλητή Botvinik, στη 2η τον Petrosian, στη 3η τον Spassky και στη 4η τον Keres. Αναπληρωματικούς τους Geller και Tal! Αν και μιλάμε για μια από τις σπουδαιότερες συνθέσεις ομάδων, η παρουσία του μεγάλου Tal στους αναπληρωματικούς μας προκαλεί εντύπωση. Πριν από λίγους μήνες όμως είχε μια σοβαρή εγχείρηση στο συκώτι και οι γιατροί με δυσκολία του είχαν επιτρέψει τη συμμετοχή του. Στη αρχή μάλιστα των προκριματικών ξεκίνησε με 2 ισοπαλίες, έπειτα ξεκουράστηκε για ένα γύρο και επέστρεψε με 3 νίκες. Η τελευταία ήταν μάλιστα απέναντι στον Ελληνα – αργότερα Πρωταθλητή – Λάζαρο Βυζαντιάδη που τότε μάλιστα δεν είχε ακόμα αποκτήσει Διεθνή Τίτλο.

Στο κυρίως μέρος των αγώνων, αν και είχε να αντιμετώπισει ακόμα πιο ισχυρούς παίκτες, κατάφερε να κάνει το 4,5/5 στους τελευταίους αγώνες και να κερδίσει χρυσό μετάλλιο για την απόδοση στη σκακιέρα του. Η Σοβιετική Ένωση τερμάτισε πρώτη, με δεύτερη την Γιουκοσλαβία των Gligoric και Trifunovic, 3η την Αργεντική των Najdorf και Bolbochan και μόλις 4η τις Η.Π.Α του μεγάλου Fischer.

Σύμφωνα και με τον ίδιο τον Ταλ η παρακάτω θέση είναι μια από τις καλύτερες του και σίγουρα μια από τις πιο εντυπωσιακές που έχουν ποτέ παιχθεί.

19. exf6!!! θυσιάζωντας την Βασίλισσα. Ο Kasparov μάλιστα είχε πει ότι ο Najdorf που παρακολουθούσε την παρτίδα έσκυψε και τον φίλησε! 19… bxa4 20. fg7 Rg8 21. Bf5!!

AlphaZero, Σκάκι και Τεχνητή Νοημοσύνη

cover_image_portrait Παρακάτω μπορείτε να παρακολουθήσετε μία από τις δέκα προτεινόμενες παρτίδες μεταξύ της σκακιστικής μηχανής Stockfish και του γνωστού μας πλέον AlphaZero. Στις αρχές του 2019 αναμένεται μάλιστα το βιβλίο του Βρετανού GM Sadler το οποίο έχει σκοπό όχι μόνο να μας αναλύσει τις καλύτερες παρτίδες αλλά και να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε την συνεισφορά του σκάκι στην εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ).

H Deep Mind του Κυπριακής καταγωγής Demmis Hassabis, το 2014 εξαγοράστηκε από την Google για το ποσό των 400 εκατομμυρίων λιρών Αγγλίας με κύριο όχημα της τον AlphaZero. O AlphaZero – σε αντίθεση με τις κλασσικές μηχανές – χρησιμοποιεί την ενισχυτική μάθηση (reinforcement learning) ως σύστημα εκπαίδευσης του μέσα από την άμεση αλληλεπίδραση με το περιβάλλον. Η Deep Mind δεν προσπαθεί απλά να φτιάξει την “εξυπνότερη¨ μηχανή αλλά προσπαθεί να φτιάξει τη πρώτη μηχανή με δική της αντίληψη!

Όπως ο Garry Kasparov πρόσφατα δήλωσε, ο AlphaZero είναι για την επιστήμη της τεχνητής νοημοσύνης ότι υπήρξε για την γενετική η κοινή μύγα των φρούτων (Drosophila melanogaster).

Σίγουρα και αυτό το σύστημα δεν είναι τέλειο καθώς πάντα θα υπάρχουν οι εξαιρέσεις αλλά και οι απρόβλεπτοι παράγοντες. Πρόκειται όμως για ένα σημαντικό βήμα για το παιχνίδι αλλά και τον κόσμο μας. Το μέλλον αναμένεται συναρπαστικό!

John Nunn Μαθηματικός – Σκακιστής – Αστρονόμος

71288


O Παγκόσμιος Πρωταθλητής Μάγκνους Κάρλσεν είχε πριν λίγα χρόνια δηλώσει ότι ο John Nunn ήταν πολύ έξυπνος για να γίνει παγκόσμιος Πρωταθλητής! Όπως  μας εξηγεί ο διάσημος σκακιστής, είχε τόσο πολλά επιστημονικά ενδιαφέροντα στη ζωή του τα οποία δεν του επέτρεψαν να δώσει στο σκάκι τον απαραίτητο χρόνο για να ανέβει στη κορυφή. Παρ’ όλα αυτά βρέθηκε για αρκετό καιρό στο τοπ -10! Ο Βρετανός GM ήταν ο νεαρότερος απόφοιτος της Οξφόρδης τα τελευταία 400 χρόνια ενώ αργότερα εγκατέλειψε την ακαδημαϊκή του καριέρα ως μαθηματικός στην Οξφόρδη  για να γίνει επαγγελματίας σκακιστής.

Στο βιβλίο του Μαθηματικά και Σκάκι αποδεικνύει ότι υπάρχει σχέση μεταξύ των δύο όχι όμως τόσο ισχυρή όσο πολλοί από εμάς φανταζόμαστε. Έχει περισσότερο να κάνει με τον τύπο ανθρώπου στους οποίους απευθύνονται και τα 2. Κάποιος με αναπτυγμένη την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων θα έχει καλύτερες τύχες  σε αυτά, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι καλοί σκακιστές είναι καλοί στα μαθηματικά και το ανάποδο.

Υποστηρίζει βέβαια ότι η μελέτη του σκάκι κάνει καλό, όπως αντίστοιχα μας βοηθάει και η μελέτη των μαθηματικών. Μας αποτρέπει από το να λαμβάνουμε βιαστικές, παρορμητικές αποφάσεις και μας προτρέπει να σκεφτόμαστε πάντα τις συνέπειες πριν από κάθε «κίνηση» μας.

Για τα μαθηματικά:

Μας εξηγεί ότι τα μαθηματικά , η μουσική (αγαπημένος του συνθέτης ο Μότσαρτ) και το σκάκι συνδέονται καθώς και τα 3 έχουν αυτόνομη υπόσταση. Έχουν εσωτερικούς κανόνες, οι οποίοι δεν συνδέονται με τον υπόλοιπο κόσμο ή με άλλες θεωρητικές γνώσεις. Ενθαρρύνουν τη φαντασία και τη δημιουργικότητα και μπορείς να γίνεις κορυφαίος σε αυτά χωρίς να χρειάζεται να ακολουθήσεις άλλους κανόνες. Μην ξεχνάμε ότι η πρώτη μηχανή – παγκόσμιος πρωταθλητής , γνωστή και ως Κάισσα ήταν δημιούργημα του Ρώσου Μαθηματικού Velsky. Ο κορυφαίος Paul Keres από το 1930 έως το 1960 είχε σπουδάσει μαθηματικά. Ο παγκόσμιος Πρωταθλητής Euwe είχε Phd στα Μαθηματικά,ο Gm Speelman επίσης . Εντύπωση ίσως προκαλεί  ότι ο Άlan Turing, αν και ήταν από τους πρώτους που σχεδίασε πρόγραμμα για σκακιστικές μηχανές, ο ίδιος ήταν κακός σκακιστής!

Για τους υπολογιστές:

Αν και στην εποχή όπου βρισκόταν στην ακμή του οι υπολογιστές είχαν ελάχιστη επιρροή στο σκάκι λόγω των χαμηλών υπολογιστικών δυνατοτήτων τους, σήμερα έχουν αλλάξει δραστικά την εξέλιξη του, ιδιαίτερα στο κορυφαίο επίπεδο. Μια αρνητική συνέπεια μάλιστα είναι η διάδοση του cheating, καθώς ο καθένας μπορεί στο κινητό να βρει και να παίξει κινήσεις καλύτερες ακόμα και από αυτές που θα έπαιζε ο παγκόσμιος πρωταθλητής. Σίγουρα όμως βοήθησαν στην εξάπλωση του αθλήματος και στην πρόοδο αυτού.

Για τον Λάσκερ και τους υπολογιστές:

Η μεγάλη διαφορά του Λάσκερ από τους υπόλοιπους της γενιάς του είναι ότι ήταν εκπληκτικός στο θέμα διαχείριση της ψυχολογίας. Ήξερε ακριβώς ποιες κινήσεις  – όχι πάντα οι καλύτερες- θα φέρουν σε δύσκολη θέση τον αντίπαλο και θα τον κάνουν να νιώσει άβολα ώστε να υποπέσει σε λάθη. Οι υπολογιστές δεν μπορούν – ακόμα- να το κάνουν αυτό.

Για τον Λάσκερ και τα μαθηματικά:

Αν και ήταν καλός μαθηματικός, η διαχείριση της ψυχολογίας ήταν μάλλον αυτή που τον βοήθησε να γίνει παγκόσμιος πρωταθλητής. Η ανεπτυγμένη αντίληψη του για το σκάκι και η ικανότητα του να δημιουργεί παραπλανητικές θέσεις το έδιναν το πλεονέκτημα έναντι των αντιπάλων του.

Ο John Nunn αγαπάει επίσης την επίλυση σκακιστικών προβλημάτων . Είναι ο ένας από τους τρείς μόλις σκακιστές που έχουν αναδειχθεί GM τόσο στο κλασσικό σκάκι όσο και στο καλλιτεχνικό. Η συνεισφορά του ως συγγραφέας είναι τεράστια και θεωρείται ο κορυφαίος από το την δεκαετία του ’90 και έπειτα στην ανάλυση των φινάλε. Χρησιμοποιώντας τόσο φινάλε από πραγματικές παρτίδες όσο και την δύναμη των υπολογιστών, εξήγαγε πρωτοπόρα συμπεράσματα που μας βοήθησαν στην κατανόηση των τόσο απαιτητικών φινάλε.

Εκτός από το Σκάκι και τα μαθηματικά ενδιαφέρεται για την Αστρονομία (όπως και ο Vishy Anand), όπου και εκεί οι επιδόσεις είναι φυσικά εξαιρετικές.

Σήμερα στην ηλικία των 63 διαμένει μόνιμα στη Κορνουάλη της Βρετανίας , συνεχίζει και ασχολείται με το σκάκι ενεργά, καθώς συμμετέχει σε τουρνουά βετεράνων, διατηρεί το κορυφαίο εκδοτικό οίκο Gambit και αναζητά καθημερινά την επίλυση σκακιστικών – και όχι μόνο γρίφων (χαρακτηριστική είναι η μελετη του σχετικά με το “γρίφο” γιατί όλες οι αγελάδες κοιτούν προς την ίδια κατεύθυνση κατά τη βοσκή!).

 

Μέλισσος ο Σάμιος

200px-Melissus_Nuremberg_Chronicle

O Μέλισσος ο Σάμιος, γιος του Ιθαγένη ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος εκ των Προσωκρατικών, καταγόμενος από τη Σάμο, που έζησε τον 5ο αιώνα π.Χ.. Υπήρξε μαθητής και ομόδοξος του Παρμενίδη και εκπρόσωπος (μάλλον ο τελευταίος) της ελεατικής σχολής.

Το 440 π.Χ., όταν ο Περικλής έπλευσε με 44 τριήρεις εναντίον της Σάμου, που είχε αποσκιρτήσει από την Αθηναϊκή Συμμαχία, ο Μέλισσος ανέλαβε την αρχιστρατηγία του στρατού των Σαμίων. Αρχικά είχε επιτυχίες, αλλά τελικώς οι Αθηναίοι, μετά από πολιορκία εννέα μηνών, ανάγκασαν τους αποστάτες να παραδοθούν.

Στο σύγραμμά του «Περί φύσεως ή περί όντος» ο Μέλισσος αναπτύσσει τη θεωρία του Ξενοφάνη, την οποία τελειοποίησε και ο Παρμενίδης. Η βασική αρχή της είναι ότι μόνο το «ον» υπάρχει, δηλαδή το Σύμπαν, και αυτό αναγκαστικά ταυτίζεται με τον Θεό.

Ειδικότερα, ο Μέλισσος δεχόταν ως αρχή του κόσμου το «εν» (ένα), το οποίο χαρακτήριζε αιώνιο, άπειρο, ενιαίο, ακίνητο, απόλυτα όμοιο μόνο με τον εαυτό του και αμετάβλητο: «Μέλισσος και Ζήνων το εν και το παν, και μόνον αΐδιον και άπειρον είναι το εν» , ενώ το γίγνεσθαι το θεωρούσε δημιούργημα των αισθήσεων, και γι’ αυτό απατηλό: «Μέλισσον εν το παν λέγοντας είναι και δια το τας αισθήσεις ψευδείς είναι».

Δίδασκε ότι το «όντως ον» «ουκ έχει αρχήν, ουδέ τελευτήν» και συνεπώς δεν μπορεί να γεννηθεί αφ’ εαυτού. Διότι αν γεννιόταν, τότε μοιραία θα έπρεπε και να πεθάνει, ενώ το όντως ον είναι αιώνιο και άφθαρτο.

Ο Μέλισσος απέρριπτε τόσο την εμπεδόκλειο διδασκαλία για την ανάμιξη των 4 βασικών στοιχείων, όσο και την υπόθεση της ατομικής θεωρίας για την ύπαρξη κενού χώρου. Πίστευε και δίδασκε ότι στη Φύση δεν υπάρχει τίποτα το βέβαιο και ότι όλα τα επίγεια είναι φθαρτά.

Σύμφωνα με τον Διογένη Λαέρτιο, ο Μέλισσος θεωρούσε ότι το Σύμπαν είναι ένα, άπειρο, πλήρες, αναλλοίωτο, ακίνητο και ομοιογενές: «εδόκει δε αυτώ το παν άπειρον είναι και αναλλοίωτον και ακίνητον και εν και όμοιον εαυτώ και πλήρες». Ήταν αντίθετος στις θεωρίες της κίνησης και της μεταβολής.

Σύγχρονοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι το έργο του Γοργία «Περί φύσεως ή περί του όντος» αντέγραψε το ομώνυμο έργο του Μελίσσου, πράγμα που ανακαλύφθηκε με αντιπαραβολή προς τα σωζόμενα, από τον Σιμπλίκιο, αποσπάσματα του έργου του Μελίσσου.